Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 10
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
करालायुः करटकः सप्तैते वीर्यशालिनः / भण्डासुरं नमस्कृत्य युद्धकौतूहलोल्वणाः
Transliteration
karālāyuḥ karaṭakaḥ saptaite vīryaśālinaḥ / bhaṇḍāsuraṃ namaskṛtya yuddhakautūhalolvaṇāḥ
Translation
करालायुः और करटक—ये सातों वीर्यवान हैं; भण्डासुर को प्रणाम कर युद्ध-उत्सुकता से उन्मत्त हो उठे।
Word by Word
करालायुःKarālāyu
करालायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकराल-आयुस् (प्रातिपदिक; कराल + आयुस्)
Formबहुव्रीहि-समास (करालम् आयुः यस्य सः/नाम), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
करटकःKaraṭaka
करटकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकरटक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; एते इति विशेष्यस्य संख्या
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वीर्यशालिनःpossessing prowess
वीर्यशालिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवीर्य-शालिन् (प्रातिपदिक; वीर्य + शालिन्)
Formतत्पुरुष-समास (वीर्येण शालिनः/वीर्यवान्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; एते इति विशेष्यस्य विशेषणम्
भण्डासुरम्Bhaṇḍāsura
भण्डासुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootनमस्+कृ (धातु) → नमस्कृत्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिकक्रिया (having done)
युद्धकौतूहलोल्वणाःinflamed with eagerness for battle
युद्धकौतूहलोल्वणाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुद्ध-कौतूहल-उल्वण (प्रातिपदिक; युद्ध + कौतूहल + उल्वण)
Formतत्पुरुष-समास (युद्धे कौतूहलेन उल्वणाः/अतिशयिताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; एते इति विशेष्यस्य विशेषणम्