Shloka 39
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
कातरत्वं समापन्नाः शक्राद्यास्त्रिदिवौकसः / ब्रह्मादयश्च निर्विण्णविग्रहा मद्बलायुधैः
Transliteration
kātaratvaṃ samāpannāḥ śakrādyāstridivaukasaḥ / brahmādayaśca nirviṇṇavigrahā madbalāyudhaiḥ
Translation
शक्र आदि त्रिदिववासी देव भय से कातर हो गए; ब्रह्मा आदि भी मेरे बल-आयुधों से पराजित होकर निरुत्साह हो उठे।
Word by Word
कातरत्वम्cowardice, timidity
कातरत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकातरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; abstract noun (-त्व)
समापन्नाःhaving attained, having fallen into
समापन्नाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आप् (धातु) + अपन्न (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले; agrees with त्रिदिवौकसः
शक्र-आद्याःIndra and others
शक्र-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; शक्रः आदिः येषां ते (Indra and others)
त्रिदिव-ओकसःheaven-dwellers (gods)
त्रिदिव-ओकसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘त्रिदिवे ओकः’ (dwellers in heaven)
ब्रह्म-आदयःBrahmā and others
ब्रह्म-आदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘ब्रह्मा आदिः येषां ते’ (Brahmā and others)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
निर्विण्ण-विग्रहाःwith weary bodies, exhausted in form
निर्विण्ण-विग्रहाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्विण्ण (कृदन्त, क्त; नि-√विद्/√विन्द् ‘to be weary’) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारयः—‘निर्विण्णः विग्रहः येषां ते’ / ‘weary-bodied’; agrees with (त्रिदिवौकसः/ब्रह्मादयः)
मत्-बल-आयुधैःby my strength-weapons
मत्-बल-आयुधैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; ‘मम बलम् एव आयुधानि’ (weapons consisting of my strength)