Shloka 35
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ऋभुः सनत्कुमाराद्या वैराजास्ते तपोधनाः / मन्वन्तराणां सर्वेषां सावर्णानां ततः स्मृताः
Transliteration
ṛbhuḥ sanatkumārādyā vairājāste tapodhanāḥ / manvantarāṇāṃ sarveṣāṃ sāvarṇānāṃ tataḥ smṛtāḥ
Translation
ऋभु, सनत्कुमार आदि वे वैराज तपोधन हैं; वे सभी मन्वन्तरों के सावर्ण (समान-वर्ण) माने गए हैं।
Word by Word
ऋभुःR̥bhu
ऋभुः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सनत्कुमाराद्याःSanatkumāra and others
सनत्कुमाराद्याः:
कर्ता (समुच्चित)
TypeNoun
Rootसनत्कुमार + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सनत्कुमारः आदिः येषां ते); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
वैराजाःthe Vairājas
वैराजाः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेthey
ते:
कर्ता (apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तपोधनाःwhose wealth is austerity
तपोधनाः:
विशेषण (of ते/वैराजाः)
TypeAdjective
Rootतपस् + धन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (येषां धनं तपः ते); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
मन्वन्तराणाम्of the Manvantaras
मन्वन्तराणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
विशेषण (of मन्वन्तराणाम्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सावर्णानाम्of the Sāvarṇas
सावर्णानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसावर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
ततःthereafter/from that
ततः:
अपादान (source, adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (ablatival adverb: ‘thereafter/from that’)
स्मृताःare remembered/are said
स्मृताः:
कर्मणि-प्रयोगे विधेय (predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘are said/remembered’