Shloka 190
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
यातनाश्चाप्यसंख्येया नारकाणां तथा स्मृताः / तत्रानुभूयते दुःखं क्षीणे कर्मणि वै पुनः
Transliteration
yātanāścāpyasaṃkhyeyā nārakāṇāṃ tathā smṛtāḥ / tatrānubhūyate duḥkhaṃ kṣīṇe karmaṇi vai punaḥ
Translation
नरकों की यातनाएँ भी असंख्य कही गई हैं; वहाँ दुःख भोगा जाता है, और कर्म क्षीण होने पर फिर (अन्य गति) होती है।
Word by Word
यातनाःtorments
यातनाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयातना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (Nominative, 1st) बहुवचनम्
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
असंख्येयाःcountless
असंख्येयाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसंख्येय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (यातनाः)
नारकाणाम्of the hell-beings (denizens of hell)
नारकाणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (Genitive, 6th) बहुवचनम्
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (in that manner/likewise)
स्मृताःare said
स्मृताः:
क्रिया (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘are said/remembered’
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अनुभूयतेis experienced
अनुभूयते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + भू (धातु)
Formलट् (Present) आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (passive sense)
दुःखम्suffering
दुःखम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्
क्षीणेwhen (it is) exhausted
क्षीणे:
अधिकरण (Condition locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षीण (प्रातिपदिक; स्मृ-धातुजन्य क्त/निष्ठा-रूप)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (Locative, 7th) एकवचनम्; विशेषणम् (कर्मणि)
कर्मणिin/when the karma
कर्मणि:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (Locative, 7th) एकवचनम्
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
पुनःagain/then
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)