Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 61
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
अत्यरिच्यत संभ्रान्तसलिलौघ उदन्वतः / तिमिङ्गिलतिमिग्राहनक्रमत्स्याहिकच्छपाः
Transliteration
atyaricyata saṃbhrāntasalilaugha udanvataḥ / timiṅgilatimigrāhanakramatsyāhikacchapāḥ
Translation
समुद्र का उथल-पुथल करता जलप्रवाह अत्यधिक बढ़ गया। तिमिंगिल, तिमिग्राह, मगर, मछलियाँ, सर्प और कछुए उछलने-डोलने लगे।
Word by Word
अतिexcessively
अति:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्ग/अव्यय (prefix/adverb)
अरिच्यतoverflowed
अरिच्यत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरिच् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; अति-उपसर्गयुक्त (with अति-)
संभ्रान्त-सलिल-ओघःthe agitated flood of water
संभ्रान्त-सलिल-ओघः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंभ्रान्त (कृदन्त; √भ्रम् with सम्-) + सलिल (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मधारयः—संभ्रान्तः सलिलौघः (agitated water-flood)
उदन्वतःof the ocean
उदन्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउदन्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
तिमिङ्गिल-तिमिग्राह-नक्र-मत्स्य-अहि-कच्छपाःtimiṅgila-whales, sea-monsters, crocodiles, fish, serpents, and turtles
तिमिङ्गिल-तिमिग्राह-नक्र-मत्स्य-अहि-कच्छपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतिमिङ्गिल (प्रातिपदिक) + तिमिग्राह (प्रातिपदिक) + नक्र (प्रातिपदिक) + मत्स्य (प्रातिपदिक) + अहि (प्रातिपदिक) + कच्छप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)