Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 4
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
ततो गुरुनियोगेन तदुक्तेनैव वर्त्मना / हिमवन्तं गिरिवरं ययौ रामो महामनाः
Transliteration
tato guruniyogena taduktenaiva vartmanā / himavantaṃ girivaraṃ yayau rāmo mahāmanāḥ
Translation
फिर गुरु की आज्ञा से, उन्हीं के बताए मार्ग पर, महामना राम श्रेष्ठ पर्वत हिमवान की ओर चले।
Word by Word
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb)
guru-niyogenaby the teacher’s command
guru-niyogena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक) + niyoga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: गुरोः नियोगः), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
tad-uktenaby that which was said (prescribed)
tad-uktena:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ukta (कृदन्त, √vac)
Formतत्पुरुष-समास (तदुक्त = तेन उक्त), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; विशेषण (वर्त्मना इत्यस्य)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
vartmanāby the path, along the route
vartmanā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvartman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
himavantamHimavān (the Himalaya)
himavantam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothimavant (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
giri-varamthe best of mountains
giri-varam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (श्रेष्ठः गिरिः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; हिमवन्तम् इत्यस्य विशेषण
yayauwent
yayau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
mahā-manāḥgreat-minded
mahā-manāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (महान् मनः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (रामः)