Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
विततानेकसंसक्तशाखाग्राविरलच्छदैः / पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः
Transliteration
vitatānekasaṃsaktaśākhāgrāviralacchadaiḥ / pāṭalairviṭapacchāyairupaśalyasamutthitaiḥ
Translation
फैली हुई, परस्पर गुँथी अनेक शाखाओं के अग्रभागों पर विरल पत्तों से बनी, पाटल-वृक्षों की छाया उपशल्य-तृणों के बीच उठी हुई थी।
Word by Word
वितत-अनेक-संसक्त-शाखा-अग्र-अविरल-च्छदैःwith thick foliage spread over many interlinked branch-tips
वितत-अनेक-संसक्त-शाखा-अग्र-अविरल-च्छदैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootवितत + अनेक + संसक्त + शाखा + अग्र + अविरल + छद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; विशेषणम्; समासः बहुपद-तत्पुरुषः (वितताः अनेकाः संसक्ताः शाखाग्रेषु अविरलाः छदाः येषाम्)
पाटलैःreddish/brownish
पाटलैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपाटल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; विशेषणम् (वर्णवाचक)
विटप-च्छायैःby the shade of branches
विटप-च्छायैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविटप + छाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (विटपस्य छाया)
उपशल्य-समुत्थितैःarisen from undergrowth/brushwood
उपशल्य-समुत्थितैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootउपशल्य + समुत्थित (कृदन्त; √स्था/√उत्था (धातु) + सम्-उत्-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; विशेषणम्; समासः तत्पुरुषः (उपशल्यात् समुत्थिताः)