Sutra 6
Devanagari script
मतिकर्मसु पृष्ठस्तदात्वे चायत्यां च धर्मार्थसंयुक्तं समर्थं प्रवीणवदपरिषद्भीरुः कथयेत् ॥ कZ_०५.४.०६ ॥
Transliteration
matikarmasu pṛṣṭhas tadātve cāyatyāṃ ca dharmārthasaṃyuktaṃ samarthaṃ pravīṇavad apariṣadbhīruḥ kathayet
Translation
नीति और कार्य के विषय में पूछे जाने पर वह वर्तमान और भविष्य—दोनों के लिए—धर्म और अर्थ से संयुक्त, व्यवहार्य, और कुशलतापूर्वक बोले; तथा परिषद् के बाहर बोलने से (अविवेकपूर्ण सार्वजनिक बात से) न डरे।
Word by Word
मति-कर्मसुin matters of counsel and action
मति-कर्मसु:
TypeNoun
Rootमति; कर्मन्
Formसप्तमी-बहुवचनम् (अधिकरणे); नपुंसकलिङ्गम् (कर्मसु)
पृष्ठःwhen asked / being questioned
पृष्ठः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootपृच्छ्
Formभूतकृदन्तः (क्त); प्रथमा-एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; कर्तरि—‘having been asked’
तदात्वेat that very time / in the immediate situation
तदात्वे:
TypeNoun
Rootतदात्व
Formसप्तमी-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम् (कालवाचक)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
आयत्याम्in the future / with regard to what is to come
आयत्याम्:
TypeNoun
Rootआयति
Formसप्तमी-एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गम् (कालवाचक)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
धर्म-अर्थ-संयुक्तम्connected with dharma and artha (law/ethics and material advantage)
धर्म-अर्थ-संयुक्तम्:
TypeAdjective (compound)
Rootधर्म; अर्थ; सम्+युज्
Formनपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया-एकवचनम् (कर्मपदम्—समर्थम् इत्यस्य विशेषणम्)
समर्थम्competent, effective, feasible
समर्थम्:
TypeAdjective
Rootसमर्थ
Formनपुंसकलिङ्गम्; द्वितीया-एकवचनम्; ‘कथयेत्’ का कर्म—‘(वचनम्/उत्तरम्) समर्थम्’
प्रवीणवत्like a skilled person / expertly
प्रवीणवत्:
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootप्रवीण
Formवत्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-प्रयोगः; क्रियाविशेषणम्
अ-परिषद्-भीरुःone who is not afraid of the council/assembly
अ-परिषद्-भीरुः:
TypeAdjective (compound)
Rootपरिषद्; भीरु
Formनञ्-तत्पुरुषः; प्रथमा-एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; कर्तृपदम् (कथयेत्)
कथयेत्should state / should explain
कथयेत्:
TypeVerb
Rootकथ्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
Entities Mentioned
C
council (pariṣad)FAQs
Because sound administration must solve the immediate problem while anticipating second-order effects and future contingencies.