Sutra 9
Devanagari script
प्रमादावस्कन्नस्यात्ययं द्विगुणमुदाहरन्तो बीजकाले बीजलेख्यं कुर्युः ॥ कZ_०५.२.०९ ॥
Transliteration
pramādāvaskannasyātyayaṃ dviguṇam udāharanto bījakāle bījalekhyaṃ kuryuḥ
Translation
लापरवाही से हुई हानि के लिए वे क्षतिपूर्ति दुगुनी ठहराएँ; और बीज-काल में बीज का लेखा/रजिस्टर तैयार करें।
Word by Word
प्रमादावस्कन्नस्यof a person who has lapsed into negligence
प्रमादावस्कन्नस्य:
TypeNoun/Participle (used adjectivally)
Rootअव√स्कन्द् (स्कन्द्) / प्रमाद
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; (प्रमादेन अवस्कन्नः) इति भूतकृदन्त-विशेषणस्य षष्ठी; ‘…स्य’ = ‘of one who has fallen into negligence’
अत्ययम्loss/penalty (resulting detriment)
अत्ययम्:
TypeNoun
Rootअत्यय
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपद (उदाहरन्तः इत्यस्य)
द्विगुणम्double (twofold)
द्विगुणम्:
TypeAdjective (numeral-based)
Rootद्वि + गुण
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘अत्ययम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
उदाहरन्तःstating/declaring (as a rule)
उदाहरन्तः:
TypeVerb (present active participle)
Rootउद्-आ-√हृ
Formकर्तरि वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; प्रथमा बहुवचन; पुंलिङ्ग; कर्तृपद (यः/ये … उदाहरन्तः)
बीजकालेat seed-time / at the time of sowing
बीजकाले:
TypeNoun
Rootबीज + काल
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; अधिकरण (कदा? बीजकाले)
बीजलेख्यम्a written seed record/document (seed-account)
बीजलेख्यम्:
TypeNoun
Rootबीज + लेख्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्म (कुर्युः इत्यस्य)
कुर्युःshould make/prepare
कुर्युः:
TypeVerb
Root√कृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; विधेय-क्रिया (they should make)
Entities Mentioned
S
state officials (implied)C
cultivators (context)FAQs
The register creates verifiable baseline inputs, enabling enforcement of negligence penalties and reducing disputes/fraud.