स्वचक्रपरचक्रयोः स्वचक्रमतिमात्राभ्यां दण्डकराभ्यां पीडयत्यशक्यं च वारयितुम् परचक्रं तु शक्यं प्रैयोद्धुमुपसारेण संधिना वा मोक्षयितुमित्याचार्याः ॥ कZ_०८.४.१३ ॥
svacakraparacakrayoḥ svacakram ati-mātrābhyāṃ daṇḍa-karābhyāṃ pīḍayati aśakyaṃ ca vārayitum; paracakraṃ tu śakyaṃ praiyoddhum upasāreṇa saṃdhinā vā mokṣayitum iti ācāryāḥ
अपने ही चक्र (शासन-व्यवस्था) और परचक्र (बाहरी शक्ति) के दबाव में—अपना चक्र अत्यधिक दण्ड और करों से पीड़ित करता है और उसे रोक पाना कठिन होता है; परन्तु परचक्र से युद्ध किया जा सकता है, या उपसार (समझौता/मनाना) अथवा संधि द्वारा उससे मुक्ति पाई जा सकती है—ऐसा आचार्य कहते हैं।
Because it is generated by the state’s own instruments (tax and punishment) and thus persists through routine administration unless deliberately restrained.
Military resistance, conciliation/approach, or treaty-making—selecting among them pragmatically.