Sutra 4

Devanagari script

कोपजस्त्रिवर्गः कामजश्चतुर्वर्गः ॥ कZ_०८.३.०४ ॥

Transliteration

kopajastrivargaḥ kāmajaścaturvargaḥ

Translation

क्रोध से उत्पन्न दोष तीन प्रकार के हैं; कामना से उत्पन्न दोष चार प्रकार के हैं।

Word by Word

• कोपजः: arising from anger
• Type: Adjective
• Root: कोप + ज
• Form: प्रथमा-एकवचनः, पुंलिङ्गः; तद्धितान्तः (उपपद-समासवत्) ‘कोपात् जातः/उत्पन्नः’

• त्रिवर्गः: the triad (dharma, artha, kāma)
• Type: Noun (also used adjectivally)
• Root: त्रि + वर्ग
• Form: प्रथमा-एकवचनः, पुंलिङ्गः; ‘त्रयः वर्गाः यस्य/त्रयाणां वर्गाणां समाहारः’

• कामजः: arising from desire
• Type: Adjective
• Root: काम + ज
• Form: प्रथमा-एकवचनः, पुंलिङ्गः; तद्धितान्तः (उपपद-समासवत्) ‘कामात् जातः/उत्पन्नः’

• चतुर्वर्गः: the tetrad (dharma, artha, kāma, mokṣa)
• Type: Noun (also used adjectivally)
• Root: चतुर् + वर्ग
• Form: प्रथमा-एकवचनः, पुंलिङ्गः; ‘चत्वारः वर्गाः यस्य/चतुर्णां वर्गाणां समाहारः’

Entities Mentioned

• anger (kopa)
• desire (kāma)

More Details

FAQs

What is the administrative value of classifying vices into sets?

It converts moral failings into manageable categories for training, oversight, and corrective protocol in a ruler’s conduct.