द्वैराज्यवैराज्ययोर्द्वैराज्यमन्योन्यपक्षद्वेषानुरागाभ्यां परस्परसंघर्षेण वा विनश्यति वैराज्यं तु प्रकृतिचित्तग्रहणापेक्षि यथास्थितमन्यैर्भुज्यते इत्याचार्याः ॥ कZ_०८.२.०५ ॥
dvairājyavairājyayordvairājyamanyonyapakṣadveṣānurāgābhyāṃ parasparasaṃgharṣeṇa vā vinaśyati vairājyaṃ tu prakṛticittagrahaṇāpekṣi yathāsthitamanyairbhujyate ityācāryāḥ
द्वैराज्य और वैराज्य में—द्वैराज्य आपसी गुट-द्वेष और पक्षपात/अनुराग से, या परस्पर संघर्ष से नष्ट हो जाता है; परंतु वैराज्य, राज्य-तत्त्वों के मन जीतने पर निर्भर होने से, जैसा है वैसा बना रहता है और अन्य लोग उसे भोग/हड़प लेते हैं—ऐसा आचार्य कहते हैं।
Factional polarization and mutual conflict between the two centers of authority, leading to collapse.
In the absence of decisive sovereign direction, others can win over state-elements and appropriate control and benefits of the state.