Sutra 23
Devanagari script
निर्गच्छेदभिगच्छेद्वा मुद्रासंक्रान्तभूमिकम् ॥ कZ_०१.२०.२३च्द् ॥
Transliteration
nirgacchedabhigacchedvā mudrāsaṃkrāntabhūmikam
Translation
चाहे बाहर भेजा जाए या भीतर लाया जाए, उस पर मुहर और प्रमाणित अनुमति-चिह्न होना चाहिए।
Word by Word
निर्गच्छेत्he should go out / he should depart
निर्गच्छेत्:
TypeVerb
Rootनिर्गम् (गम्)
Formलोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङर्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; उपसर्गः: निर्-
अभिगच्छेत्he should go towards / he should approach
अभिगच्छेत्:
TypeVerb
Rootअभिगम् (गम्)
Formलोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङर्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; उपसर्गः: अभि-
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपातः
मुद्रा-संक्रान्त-भूमिकम्a document/record whose ‘basis’ (sheet/ground) has the seal transferred onto it (i.e., bearing a transferred seal impression)
मुद्रा-संक्रान्त-भूमिकम्:
TypeNoun (adjectival compound)
Rootभूमि (भूमिका)
Formनपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्, प्रथमा/द्वितीया; विशेषणरूपेण (कर्म/विधेय)
Entities Mentioned
S
seal (mudrā)P
permit/credential (bhūmikā)FAQs
It prevents substitution, pilferage, and unauthorized movement by requiring verifiable authorization and traceability.