Sutra 13
Devanagari script
कक्ष्यान्तरेष्वन्तर्वंशिकसैन्यं तिष्ठेत् ॥ कZ_०१.२०.१३ ॥
Transliteration
kakṣyāntareṣv antarvaṃśikasainyaṃ tiṣṭhet
Translation
मध्यवर्ती गलियारों/कक्षों में आंतरिक (महल) रक्षक-सेना तैनात रहे।
Word by Word
कक्ष्यान्तरेषुin the intermediate spaces between the defensive enclosures (inner corridors between successive walls)
कक्ष्यान्तरेषु:
TypeNoun
Rootकक्ष्या / अन्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; सप्तमी; (कक्ष्यायाः अन्तरम् = कक्ष्यान्तरम्) तस्मिन्—कक्ष्यान्तरेषु
अन्तर्वंशिकसैन्यम्the troops stationed within/behind the bamboo palisade (inner palisade troops)
अन्तर्वंशिकसैन्यम्:
TypeNoun
Rootअन्तर् + वंशिक + सैन्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (क्रियापद ‘तिष्ठेत्’ के साथ कर्तृ-रूपे प्रथमा; रूप समान)
तिष्ठेत्should stand / should be stationed
तिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootस्था
Formलोट् (आज्ञार्थ/विधिलिङ्-समकक्ष निर्देश); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; धातु: √स्था; अर्थ: ‘स्थितो भवेत्/तिष्ठतु’
Entities Mentioned
A
antarvaṃśika sainya (inner palace guard)FAQs
These are choke-points; controlling them prevents unauthorized movement and creates early interception zones before anyone reaches the inner household.