Sutra 24
Devanagari script
सवस्तां धेनुं वृषभं च प्रदक्षिणीकृत्योपस्थानं गच्छेत् ॥ कZ_०१.१९.२४ ॥
Transliteration
savastāṃ dhenuṃ vṛṣabhaṃ ca pradakṣiṇīkṛtyopasthānaṃ gacchet
Translation
बछड़े सहित गाय और एक वृषभ की प्रदक्षिणा करके वह उपस्थान/सभागृह (दरबार) में जाए।
Word by Word
सवस्ताम्well-adorned / auspiciously decorated
सवस्ताम्:
TypeNoun (adjectival)
Rootसवस्त
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषणम् (धेनुम् इति विशेष्यस्य)
धेनुम्a milch-cow
धेनुम्:
TypeNoun
Rootधेनु
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म (कृत्य-क्रियायाः)
वृषभम्a bull
वृषभम्:
TypeNoun
Rootवृषभ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म (कृत्य-क्रियायाः)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
प्रदक्षिणीकृत्यhaving circumambulated (kept to the right)
प्रदक्षिणीकृत्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootकृ
Formक्त्वान्त-अव्ययम्; उपसर्गः प्र-; नामधातु-पूर्वपदं ‘प्रदक्षिणी’ (प्रदक्षिणं कृत्वा इत्यर्थः); पूर्वकालिक-क्रिया
उपस्थानम्attendance / the place or act of waiting upon (the king)
उपस्थानम्:
TypeNoun
Rootउपस्थान
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म (गच्छेत् इत्यस्य)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम्
Formलिङ् (विधिलिङ्); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्; विध्यर्थः
Entities Mentioned
R
rājā (implied king)D
dhenu (cow)V
vṛṣabha (bull)FAQs
It frames public administration as a duty performed under moral restraint and social legitimacy—piety is used to reinforce disciplined governance, not replace it.
Begin official work with a standardized, repeatable protocol that signals seriousness, continuity, and accountability to subjects.