Sutra 10
Devanagari script
द्वितीये पौरजानपदानां कार्याणि पश्येत् ॥ कZ_०१.१९.१० ॥
Transliteration
dvitīye paurajānapadānāṃ kāryāṇi paśyet
Translation
दूसरे समय-खंड में वह नगरवासियों और जनपद (ग्रामीण क्षेत्र) के कार्यों/प्रशासन को देखे।
Word by Word
द्वितीयेin the second (section/part)
द्वितीये:
TypeAdjective (used substantively)
Rootद्वितीय
Formसप्तमी एकवचनम् (पुं/नपुं); ‘द्वितीय’ (क्रमवाचक) — ‘द्वितीये (अधिकरणे/प्रकरणे)’
पौर-जानपदानाम्of the citizens and the country-people (townsmen and rural subjects)
पौर-जानपदानाम्:
TypeNoun (compound)
Rootपौर; जानपद
Formषष्ठी बहुवचनम्; द्वन्द्वसमासः: पौर + जानपद; समाहार/इतरेतर-भावे ‘पौरजानपद’ → ‘पौरजानपदानाम्’ (gen. pl.)
कार्याणिmatters/affairs (to be dealt with)
कार्याणि:
TypeNoun
Rootकार्य
Formद्वितीया बहुवचनम् (नपुंसकलिङ्ग)
पश्येत्should examine/inspect
पश्येत्:
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
Formविधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; ‘he should see/examine’
Entities Mentioned
P
paura (urban populace)J
jānapada (rural populace/territory)FAQs
It forces balanced attention to city and countryside—preventing capital bias and reducing rural alienation that can fuel instability.