Sutra 52
Devanagari script
अन्यत्रापद ऐश्वर्यं ज्येष्ठभागि तु पूज्यते ॥ कZ_०१.१७.५२च्द् ॥
Transliteration
anyatrāpada aiśvaryaṃ jyeṣṭhabhāgi tu pūjyate
Translation
आपत्ति के समय को छोड़कर, ऐश्वर्य/सत्ता ज्येष्ठ भागी को दी जाती है; उसी रूप में वह पूज्य माना जाता है।
Word by Word
अन्यत्रelsewhere; otherwise
अन्यत्र:
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (निपात)
Formअव्यय (स्थान/विषय-निर्देशक), ‘elsewhere/otherwise’
आपद्calamity; emergency
आपद्:
TypeNoun
Rootआपद्
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सन्दर्भतः: ‘in calamity’ = आपदि इत्यर्थे)
ऐश्वर्यम्sovereignty; power; prosperity
ऐश्वर्यम्:
TypeNoun
Rootऐश्वर्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन
ज्येष्ठभागिthe one entitled to the eldest/largest share; senior claimant
ज्येष्ठभागि:
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ + भागिन्
Formसमास: ज्येष्ठ-भागिन् (षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-समास), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘having the eldest/largest share’
तुbut; indeed
तु:
TypeParticle
Rootतु (निपात)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
पूज्यतेis honored; is respected
पूज्यते:
TypeVerb
Rootपूज्
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive); धातु: पूज् (पूजायाम्)
Entities Mentioned
E
eldest claimant (jyeṣṭhabhāgi)FAQs
Because survival of the polity overrides normal legitimacy rules; an unfit eldest in crisis can be bypassed for capability and security.