Sutra 32
Devanagari script
शासनमनिष्टमुक्त्वा बन्धवधभयादविसृष्टोऽप्यपगच्छेत् अन्यथा नियम्येत ॥ कZ_०१.१६.३२ ॥
Transliteration
śāsanam aniṣṭam uktvā bandha-vadha-bhayād avisṛṣṭo 'py apagacchet; anyathā niyamyeta.
Translation
अप्रिय आदेश का बहाना करके, कारावास या वध के भय से, औपचारिक रूप से विदा न किए जाने पर भी वह चला जाए; अन्यथा उसे नियंत्रित/रोका जाए।
Word by Word
शासनम्an order; command; punishment/disciplinary order
शासनम्:
TypeNoun
Rootशास्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)
अनिष्टम्undesirable; unpleasant
अनिष्टम्:
TypeAdjective
Rootइष् (इच्छा) → इष्ट/अनिष्ट (कृदन्त-विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (शासनम्)
उक्त्वाhaving said/uttered
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund): ‘having said/declared’
बन्धimprisonment; confinement
बन्ध:
TypeNoun
Rootबन्ध्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (भयात्—हेतोः)
वधkilling; execution
वध:
TypeNoun
Rootवध्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (भयात्—हेतोः)
भयात्from fear; out of fear (of)
भयात्:
TypeNoun
Rootभी
Formनपुंसकलिङ्ग (भय), एकवचन, पञ्चमी (अपादान/हेतु): ‘out of fear of’
अविसृष्टःnot released; not let go
अविसृष्टः:
TypeParticiple
Rootसृज् (वि+सृज्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘not released/dismissed’
अपिeven; although
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात (concessive): ‘even/although’
अपगच्छेत्should go away; should depart
अपगच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम् (अप+गम्)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeAdverb
Rootअन्यथा
Formक्रियाविशेषण अव्यय: ‘otherwise’
नियम्येतshould be restrained; should be kept under control
नियम्येत:
TypeVerb
Rootयम् (नि+यम्)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः सम्भाव्यः: ‘should be restrained/kept under control’
Entities Mentioned
A
agent/officialA
authority/masterFAQs
To define when an operative may prioritize survival and disengage under lethal risk, and when the state should instead detain/control a potentially risky actor.