Sutra 4
Devanagari script
श्रूयते हि शुकसारिकाभिर्मन्त्रो भिन्नः श्वभिरप्यन्यैश्च तिर्यग्योनिभिरिति ॥ कZ_०१.१५.०४ ॥
Transliteration
śrūyate hi śukasārikābhir mantro bhinnaḥ śvabhir apy anyaiś ca tiryagyonibhir iti
Translation
कहा जाता है कि मंत्रणा तोते-मैना से ही नहीं, कुत्तों और अन्य पशुओं से भी भेद दी गई है।
Word by Word
श्रूयतेis heard / is reported
श्रूयते:
TypeVerb
Rootश्रु
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive): ‘is heard’
हिindeed / for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः; हेत्वर्थे/समर्थने (indeed/for)
शुकसारिकाभिःby parrots and mynas
शुकसारिकाभिः:
TypeNoun
Rootशुक; सारिका
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समाहारः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; करणत्वे (instrumental): ‘by parrots and mynas’
मन्त्रःa secret counsel / a plan (state secret)
मन्त्रः:
TypeNoun
Rootमन्त्र
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा विभक्तिः एकवचनम्; कर्तृ/विषयः (subject): ‘a counsel/secret’
भिन्नःbroken / divulged
भिन्नः:
TypeParticiple
Rootभिद्
Formकृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गः; प्रथमा विभक्तिः एकवचनम्; विशेषणम्: ‘broken/split/divulged’
श्वभिःby dogs
श्वभिः:
TypeNoun
Rootश्वन्
Formपुंलिङ्गः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; करणत्वे: ‘by dogs’
अपिalso / even
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपातः; समुच्चय/अप्यर्थे (also/even)
अन्यैःby other (ones)
अन्यैः:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
Formपुंलिङ्गः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; विशेषणम् (of ‘tiryagyoni-bhiḥ’ understood): ‘by other’
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः (and)
तिर्यग्योनिभिःby other creatures of animal birth (animals/birds, etc.)
तिर्यग्योनिभिः:
TypeNoun
Rootतिर्यक्; योनि
Formपुंलिङ्गः; तृतीया विभक्तिः बहुवचनम्; करणत्वे: ‘by beings of animal birth’ (non-human creatures)
इतिthus / as follows
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formअव्ययम्; वाक्य-समाप्तौ उद्धरण/इत्यर्थे
Entities Mentioned
P
parrotsM
mynasD
dogsA
animals (general)FAQs
Secrecy fails through overlooked channels; secure environments must account for all inadvertent listeners and repeaters.
Control surroundings, access, and audibility; assume any uncontrolled presence can become an information vector.