Sutra 1
Devanagari script
उपधाभिः शुद्धामात्यवर्गो गूढपुरुषानुत्पादयेत्कापटिकोदास्थितगृहपतिकवैदेहकतापसव्यञ्जनान् सत्त्रितीष्क्णरसदभिक्षुकीश्च ॥ कZ_०१.११.०१ ॥
Transliteration
upadhābhiḥ śuddhāmātyavargo gūḍhapuruṣān utpādayet kāpaṭikodāsthita-gṛhapatika-vaidehaka-tāpasavyañjanān sattri-tīkṣṇarasa-dabhikṣukīś ca
Translation
उपधाओं से मंत्रीवर्ग को शुद्ध करने के बाद, वह गूढ़ पुरुष (गुप्तचर) उत्पन्न/नियुक्त करे—कपटपूर्ण छात्र, उदासीन व्यक्ति, गृहस्थ, वैदेहक और तपस्वी के वेश में; तथा सत्त्रि-प्रकार के, तीक्ष्ण/कठोर कार्यकर्ता और धूर्त भिक्षुक भी।
Word by Word
उपधाभिःby means of tests/temptations
उपधाभिः:
TypeNoun
Rootउपधा
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन
शुद्धम्purified, vetted
शुद्धम्:
TypeAdjective
Rootशुद्ध
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (अमात्यवर्गम् इति विशेषयति)
अमात्यवर्गम्the body/class of ministers (officials)
अमात्यवर्गम्:
TypeNoun
Rootअमात्यवर्ग
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
गूढपुरुषान्secret agents (spies)
गूढपुरुषान्:
TypeNoun
Rootगूढपुरुष
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन
उत्पादयेत्should produce/raise (and deploy)
उत्पादयेत्:
TypeVerb
Rootउत्√पद्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन; सकर्मक
कापटिकas impostors/deceivers
कापटिक:
TypeNoun
Rootकापटिक
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन (गूढपुरुषान् इति विशेषण-रूपेण)
उदास्थितappearing indifferent/aloof
उदास्थित:
TypeAdjective (participial)
Rootउदास्थित
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; (गृहपतिक-आदि-व्यञ्जनान् इति विशेषयति)
गृहपतिकas householders/heads of families
गृहपतिक:
TypeNoun
Rootगृहपतिक
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; (व्यञ्जनान् इति विशेषण-रूपेण)
वैदेहकas merchants/traders (Vaidehakas)
वैदेहक:
TypeNoun
Rootवैदेहक
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; (व्यञ्जनान् इति विशेषण-रूपेण)
तापसas ascetics
तापस:
TypeNoun
Rootतापस
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; (व्यञ्जनान् इति विशेषण-रूपेण)
व्यञ्जनान्in the guise/disguise (as)
व्यञ्जनान्:
TypeNoun
Rootव्यञ्जन
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन
सत्त्रिas sattra-attendants/charity-house men
सत्त्रि:
TypeNoun
Rootसत्त्रि
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; (…च इति समुच्चय)
तीक्ष्णरसदas ‘sharp/pungent-substance’ men (a spy-cover type)
तीक्ष्णरसद:
TypeNoun
Rootतीक्ष्णरसद
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन
अभिक्षुकीःand as female mendicants/beggar-women
अभिक्षुकीः:
TypeNoun
Rootअभिक्षुकी
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; (…च)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्यय
Entities Mentioned
M
ministers (amātya)C
covert agents (gūḍhapuruṣa)K
kāpaṭika (impostor student)U
udāsthita (neutral persona)G
gṛhapatika (householder)V
vaidehaka (professional/region-based cover)T
tāpasa (ascetic cover)S
sattrin (sattra-type agent)T
tīkṣṇarasa (hard/forceful agent)D
deceitful mendicant (dabhi(k)ṣukī)FAQs
Trusted administrators are needed to run sensitive covert operations; vetting reduces the risk that intelligence assets are compromised or repurposed for factional ends.