Sutra 4

Devanagari script

प्रत्याख्याने शुचिः । इति धर्मोपधा ॥ कZ_०१.१०.०४ ॥

Transliteration

pratyākhyāne śuciḥ | iti dharmopadhā

Translation

यदि वह प्रस्ताव को ठुकरा दे, तो वह शुद्ध है—इसे ‘धर्मोपधा’ (धर्म-परीक्षा) कहते हैं।

Word by Word

• प्रत्याख्याने: in/at the time of rejection (being repulsed)
• Type: Noun
• Root: प्रति-आ-√ख्यै (ख्यā)
• Form: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, सप्तमी (अधिकरणे) ; कृदन्त-भाववाचक-नाम (प्रत्याख्यान = rejection/refusal)

• शुचिः: (he is) pure / blameless
• Type: Noun (adjectival)
• Root: शुचि
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा; विशेषणम् (निहितः ‘(सः) शुचिः’)

• इति: thus
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: निपातः; उद्धरण/समाप्त्यर्थकः

• धर्मोपधा: the test of righteousness (dharma-test)
• Type: Noun
• Root: धर्म + उपधा
• Form: स्त्रीलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा; ‘धर्मस्य उपधा’ = धर्म-परीक्षा/धर्म-प्रलोभन-परीक्षणम्

Entities Mentioned

• amātya

More Details

FAQs

What counts as 'rejection' in this framework?

Refusal to participate, refusal to endorse, or reporting the approach—any response that blocks the treason pathway and signals loyalty.