Sutra 29
Devanagari script
एवं भूतं हीनं ज्यायान्बलसमाद्द् हीनेन लाभेन पणेत ॥ कZ_०७.७.२९ ॥
Transliteration
evaṃ bhūtaṃ hīnaṃ jyāyānbalasamādd hīnena lābhena paṇeta
Translation
यदि (वह शत्रु/राजा) ऐसा ही हो और स्वयं हीन हो तथा वह श्रेष्ठ हो, तो बल-समता से कम लाभ देकर मोल-भाव करे।
Word by Word
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeParticle
Rootएवम्
Formअव्यय (प्रकार/रीति-वाचक)
भूतम्being so; in such a condition
भूतम्:
TypeParticiple
Rootभू
Formकृदन्त (भूत-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; (अर्थतः) ‘स्थितम्/अवस्थितम्’
हीनम्inferior; deficient
हीनम्:
TypeAdjective
Rootहीन
Formविशेषण, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘अल्प/न्यून’
ज्यायान्the superior (one)
ज्यायान्:
TypeAdjective (comparative)
Rootज्यायस्
Formतुलनात्मक-विशेषण, पुल्लिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘श्रेष्ठतर’
बलसमात्from (a situation of) parity of strength
बलसमात्:
TypeNoun (ablative)
Rootबल + सम
Formसमास: बल-सम (बलस्य समः/समता), तस्मात्-प्रत्ययार्थे पञ्चमी एकवचन; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगानुसार; अर्थः ‘बलसमत्वात्/बलसमत्वे’
हीनेनwith a lesser (stake/means)
हीनेन:
TypeAdjective (instrumental)
Rootहीन
Formविशेषण, नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, एकवचन, तृतीया; ‘अल्पेन’
लाभेनby/with gain; with an expected gain
लाभेन:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुल्लिङ्ग, एकवचन, तृतीया
पणेतshould stake/wager (something); should make a stake/offer
पणेत:
TypeVerb
Rootपण्
Formलोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङ्गार्थे), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘पणयेत्’ = wager/pledge/offer a stake
Entities Mentioned
V
vijigīṣu (implied)S
stronger counterparty ruler (implied)FAQs
Do not overpay: offer inducements smaller than parity-based expectations, conserving resources while seeking settlement.