Sutra 23
Devanagari script
द्वाभ्यामुच्छिन्नो वा मध्यमोदासीनयोस्तत्पक्षीयाणां वा राज्ञां न्यायवृत्तिमाश्रयेत ॥ कZ_०७.२.२३ ॥
Transliteration
dvābhyām ucchinno vā madhyamodāsīnayor tatpakṣīyāṇāṃ vā rājñāṃ nyāyavṛttim āśrayeta
Translation
या यदि वह दो शक्तियों से काट दिया गया हो, तो वह न्याययुक्त आचरण की नीति अपनाए—चाहे मध्यस्थ और उदासीन की, या उनके पक्ष के राजाओं की।
Word by Word
द्वाभ्याम्by/with two
द्वाभ्याम्:
TypeNumeral/Pronoun-adjective
Rootद्वि
Formसंख्याशब्दः; तृतीया-विभक्तिः; द्विवचनम्; (सह/द्वाभ्याम् = ‘by/with two’)
उच्छिन्नःcut off; ruined; deprived (of support)
उच्छिन्नः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootछिद् (उत्+छिद्)
Formकृदन्तः; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); प्रथमा-एकवचनम्; पुल्लिङ्गः; (राजा इति अध्याहार्यः)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
मध्यम-उदासीनयोःof the middle king and the neutral king
मध्यम-उदासीनयोः:
TypeNoun (role-term)
Rootमध्यम, उदासीन
Formद्वन्द्वसमासः; षष्ठी-विभक्तिः; द्विवचनम्; (मध्यमस्य च उदासीनस्य च)
तत्-पक्षीयाणाम्of those belonging to their side (their partisans/allies)
तत्-पक्षीयाणाम्:
TypeAdjective (relational)
Rootतत्, पक्षीय
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; षष्ठी-बहुवचनम्; (तयोः पक्षीयाः = belonging to their side)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formषष्ठी-विभक्तिः; बहुवचनम्; पुल्लिङ्गः
न्याय-वृत्तिम्a course of conduct based on justice/right policy
न्याय-वृत्तिम्:
TypeNoun
Rootन्याय, वृत्ति
Formतत्पुरुषसमासः (न्यायस्य वृत्तिः / न्यायेन वृत्तिः); द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गः
आश्रयेतshould resort to; should seek refuge/support in
आश्रयेत:
TypeVerb
Rootश्रि (आ+श्रि)
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; (आश्रयेत = should resort to)
Entities Mentioned
T
two hostile powers (implicit)M
madhyama (mediator king)U
udāsīna (neutral king)T
their allied kingsFAQs
A reputation for justice attracts protectors and reduces pretexts for aggression, making it easier to gain external support or mediation.