Sutra 3
Devanagari script
तच्चेदुभयं मध्यमोऽनुगृह्णीयात् विजिगीषुर्मध्यमानुलोमः स्यात् ॥ कZ_०७.१८.०३ ॥
Transliteration
tac ced ubhayaṃ madhyamo'nugṛhṇīyāt vijigīṣur madhyamānulomaḥ syāt
Translation
यदि मध्यम राजा दोनों पक्षों का समर्थन करे, तो विजिगीषु को मध्यम राजा के अनुरूप (उसके साथ) संरेखित होना चाहिए।
Word by Word
तत्that; then/that (situation)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सन्दर्भानुसार)
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formअव्यय; शर्तार्थक (if)
उभयम्both (parties/sides)
उभयम्:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootउभय
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
मध्यमःthe middle king (intermediate ruler)
मध्यमः:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अनुगृह्णीयात्should favor; should support; should assist
अनुगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootअनु√ग्रह्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; लोट्-अर्थे विधि/सम्भावना: ‘should favor/assist’
विजिगीषुःthe would-be conqueror
विजिगीषुः:
TypeNoun
Rootविजिगीषु
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
मध्यम-अनुलोमःaligned with (i.e., favorable to) the middle king
मध्यम-अनुलोमः:
TypeAdjective (compound)
Rootमध्यम + अनुलोम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समास: मध्यमस्य अनुलोमः = ‘favorable/aligned to the middle king’
स्यात्would be; should be
स्यात्:
TypeVerb
Root√अस्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
M
madhyama (middle king)V
vijigīṣu (aspiring conqueror)FAQs
When a pivot power patronizes both camps, opposing it isolates you; aligning preserves access, reduces pressure, and can convert the pivot into a force-multiplier.