Sutra 8
Devanagari script
पृष्ठतोऽभिहत्या प्रचलं विमुखं वा पुरस्तात्सारबलेनाभिहन्यात् ॥ कZ_१०.३.०८ ॥
Transliteration
pṛṣṭhato 'bhihatya pracalaṃ vimukhaṃ vā purastāt sāra-balena abhihanyāt
Translation
पीछे से प्रहार करने के बाद यदि शत्रु डगमगाए या मुख मोड़े, तो फिर श्रेष्ठ (सार) बल से सामने से प्रहार करे।
Word by Word
पृष्ठतःfrom behind; at the rear
पृष्ठतः:
TypeNoun (indeclinable adverbial form)
Rootपृष्ठ
Formपञ्चमी-तत्पुरुष-निबद्धः अव्ययीभावार्थः; पृष्ठ-शब्दात् पञ्चमी एकवचनस्य अव्ययीभावप्रयोगः = 'from/at the back, behind'
अभिहत्याhaving attacked; after striking
अभिहत्या:
TypeVerb (absolutive/gerund)
Rootअभि-हन्
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (ल्यप्/क्त्वा); उपसर्गः अभि-; अर्थः 'having struck/attacked'
प्रचलम्the moving/unstable (one)
प्रचलम्:
TypeParticiple/Adjectival (used as noun/adjective)
Rootप्र-चल्
Formप्रचल-शब्दः (वर्तमानकृदन्त/विशेषण); द्वितीया एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम् (यथा 'प्रचलम्' = moving/unstable one/force)
विमुखम्the one facing away; turned away
विमुखम्:
TypeAdjective (used as noun/adjective)
Rootवि-मुख
Formविमुख-शब्दः; द्वितीया एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; अर्थः 'turned away, facing away'
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
पुरस्तात्from the front; in front
पुरस्तात्:
TypeIndeclinable (adverb)
Rootपुरस्
Formपुरस्-शब्दात् तसिल्-प्रत्ययः; अव्ययम् = 'in front, from the front'
सारबलेनwith an elite/strong force
सारबलेन:
TypeNoun
Rootसारबल
Formतृतीया एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; सार-बलम् = 'excellent/solid force' (बलस्य विशेषण-समासः)
अभिहन्यात्he should strike/attack
अभिहन्यात्:
TypeVerb
Rootअभि-हन्
Formविधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; उपसर्गः अभि-; धातुः हन् (2P)
Entities Mentioned
E
elite/core troops (sāra-bala)E
enemy troopsFAQs
The commander preserves high-quality troops for decisive commitment once enemy instability is confirmed.