Sutra 11
Devanagari script
प्रसह्य दिवा रात्रौ वा सशस्त्रस्यापहरतश्चतुर्भागमूल्येषु एत एव द्विगुणा दण्डाः ॥ कZ_०४.९.११ ॥
Transliteration
prasahya divā rātrau vā saśastrasyāpaharataścaturbhāgamūlyeṣu eta eva dviguṇā daṇḍāḥ
Translation
जो बलपूर्वक—दिन या रात—लूटता है, या हथियार लेकर चोरी करता है, उसके लिए एक-चौथाई मूल्य-श्रेणी वाली चोरी के जो दंड हैं, वे ही दोगुने किए जाएँ।
Word by Word
प्रसह्यforcibly, by force
प्रसह्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootसह् (सहते) + प्र
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (ल्यप्/क्त्वा-भाव); अर्थः—बलात् कृत्वा
दिवाby day
दिवा:
TypeIndeclinable
Rootदिव्/दिवा (indecl.)
Formकालवाचक अव्यय
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (कालाधिकरणे)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
सशस्त्रस्यof an armed (person/offender)
सशस्त्रस्य:
TypeNoun (with prefix)
Rootशस्त्र
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; ‘सशस्त्र’ = शस्त्रयुक्तः (armed)
अपहरतःof one who is stealing/robbing
अपहरतः:
TypeParticiple
Rootअप-हृ (हरति)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; ‘अपहरत्’ = अपहरणं कुर्वन् (one who steals/abducts)
चतुर्भागमूल्येषुin cases where the value is (in the bracket of) a quarter-share value
चतुर्भागमूल्येषु:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन; ‘चतुर्भाग-मूल्य’ = मूल्यस्य चतुर्थांश-परिमाणे (in values equal to a quarter-share)
एतेthese (penalties)
एते:
TypePronoun
Rootएतद्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
एवindeed, just
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक निपात
द्विगुणाःdoubled
द्विगुणाः:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; ‘द्विगुण’ = द्वौ गुणौ यस्य/यत् (double)
दण्डाःpenalties/fines
दण्डाः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
Entities Mentioned
A
armed offenderR
robber/thiefFAQs
Use of force, commission by day or night, and being armed—each treated as aggravating, triggering a doubled fine.