Sutra 28
Devanagari script
तस्याभिशस्ताङ्को ललाटे स्याद्व्यवहारपतनाय स्तेयो श्वा मनुष्यवधे कबन्धः गुरुतल्पे भगं सुरापाने मद्यध्वजः ॥ कZ_०४.८.२८ ॥
Transliteration
tasyābhiśastāṅko lalāṭe syād vyavahārapatanāya steyo śvā manuṣyavadhe kabandhaḥ gurutalpe bhagaṃ surāpāne madyadhvajaḥ
Translation
उस (अपराधी ब्राह्मण) के ललाट पर निंदा-चिह्न लगाया जाए, जिससे उसका नागरिक/व्यवहारिक अधिकार गिर जाए: चोरी में कुत्ता; मनुष्य-वध में धड़ (सिरविहीन); गुरु-शय्या-भंग में स्त्री-योनि; मद्यपान में मद्य-ध्वज।
Word by Word
तस्यof him/of that (person)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं), सर्वनाम
अभिशस्तdenounced/accused
अभिशस्त:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootअभि-शंस्
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (समासपूर्वपदम्)
अङ्कःa mark/brand
अङ्कः:
TypeNoun
Rootअङ्क
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचनम्
ललाटेon the forehead
ललाटे:
TypeNoun
Rootललाट
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचनम्
स्यात्should be / is to be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
व्यवहार(of) a lawsuit/legal proceeding
व्यवहार:
TypeNoun
Rootवि-अव-हृ
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचनम् (समासपूर्वपदम्)
पतनायfor downfall/ruin
पतनाय:
TypeNoun (action noun)
Rootपत् (पतन)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे), चतुर्थी-एकवचनम्; प्रयोजनार्थे दत्तिः
स्तेयःtheft / a thief (as offence-mark category)
स्तेयः:
TypeNoun
Rootस्तेय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचनम्
श्वा(mark:) a dog
श्वा:
TypeNoun
Rootश्वन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचनम् (विशेष-प्रातिपदिकम्: श्वा)
मनुष्यof a human
मनुष्य:
TypeNoun
Rootमनुष्य
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचनम् (समासपूर्वपदम्)
वधेin (the case of) killing
वधे:
TypeNoun
Rootवध
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचनम् (अधिकरणे)
कबन्धः(mark:) a headless trunk
कबन्धः:
TypeNoun
Rootकबन्ध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचनम्
गुरुof a guru/elder
गुरु:
TypeNoun/Adjective (used as noun)
Rootगुरु
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचनम् (समासपूर्वपदम्)
तल्पेin (the matter of) the bed
तल्पे:
TypeNoun
Rootतल्प
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचनम्
भगम्(mark:) the female genital (vulva)
भगम्:
TypeNoun
Rootभग
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (अत्र प्रथमा-एकवचनम्, चिह्नरूपेण)
सुराin liquor
सुरा:
TypeNoun
Rootसुरा
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-एकवचनम् (समासपूर्वपदम्)
पानेin drinking
पाने:
TypeNoun
Rootपान
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचनम्
मद्यliquor/intoxicant
मद्य:
TypeNoun
Rootमद्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचनम् (समासपूर्वपदम्)
ध्वजः(mark:) a banner/flag
ध्वजः:
TypeNoun
Rootध्वज
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचनम्
Entities Mentioned
B
brāhmaṇaG
guru (teacher)FAQs
By compulsory public stigma (forehead branding) that removes legal-social credibility (‘vyavahārapatana’) and signals the offense type.
Rapid public identification, reputational sanction, and deterrence without physical coercion.