Sutra 17
Devanagari script
आप्तदोषं कर्म कारयेत् न त्वेव स्त्रियं गर्भिणीं सूतिकां वा मासावरप्रजाताम् ॥ कZ_०४.८.१७ ॥
Transliteration
āptadoṣaṃ karma kārayet na tv eva striyaṃ garbhiṇīṃ sūtikāṃ vā māsāvara-prajātām
Translation
दोष सिद्ध होने पर ही श्रम कराया जाए; पर गर्भवती, प्रसूता (सूतिका) या एक माह के भीतर प्रसव कर चुकी स्त्री से नहीं।
Word by Word
आप्तदोषम्an established offence (proven fault)
आप्तदोषम्:
TypeNoun
Rootदोष
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषण-विशेष्यभावः: आप्तः (प्राप्त/उपस्थित) + दोषः
कर्मthe (penal) act / punishment (to be carried out)
कर्म:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कारयेत् इत्यस्य कर्म (object)
कारयेत्should cause (it) to be carried out / should inflict
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारयति)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative) प्रयोगः: ‘cause to be done/inflict’
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
तुbut
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय
एवindeed / at all
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक अव्यय
स्त्रियम्a woman
स्त्रियम्:
TypeNoun
Rootस्त्री
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
गर्भिणीम्a pregnant (woman)
गर्भिणीम्:
TypeNoun (adjectival feminine)
Rootगर्भिणी
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘गर्भिणी’ = गर्भवती स्त्री
सूतिकाम्a woman who has recently given birth
सूतिकाम्:
TypeNoun
Rootसूतिका
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; प्रसवोत्तरावस्था
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
मासावरप्रजाताम्a woman who has delivered within (the last) month
मासावरप्रजाताम्:
TypeNoun (adjectival feminine)
Rootप्रजात (√जन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समासः: मासावरस्य (मासावरे = मासावधिः/मास-सीमा) प्रजाता = मासावरप्रजाता; ‘मासावर’ = मासपर्यन्त/मास-सीमायुक्त (within a month)
Entities Mentioned
W
womenP
pregnant womenP
postpartum womenJ
judicial authorityFAQs
Compulsory labour is conditioned on established fault, and maternal status triggers categorical exemptions.