Sutra 17
Devanagari script
विपर्यये बाह्यकृतमुभयत उभयकृतम् ॥ कZ_०४.६.१७ ॥
Transliteration
viparyaye bāhyakṛtam; ubhayata ubhayakṛtam ।
Translation
इसके विपरीत स्थिति में यह बाहर के लोगों का किया हुआ है; और जब दोनों ओर के लक्षण हों, तो यह दोनों (भीतर और बाहर) ने मिलकर किया है।
Word by Word
विपर्ययेin the reverse case / conversely
विपर्यये:
TypeNoun
Rootविपर्यय
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकरणे) — ‘विपर्यये’ = ‘विपर्यय-स्थितौ/विपर्यय-प्रसङ्गे’
बाह्यकृतम्done by an outsider / externally done
बाह्यकृतम्:
TypeAdjective (participial)
Rootबाह्यकृत
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘बाह्येन कृतम्’ इति — बाह्य- (external/outsider) + कृत (कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
उभयतःon both sides / in both ways
उभयतः:
TypeIndeclinable
Rootउभयतः
Formअव्यय; अर्थे ‘द्वयोः पक्षयोः/द्वाभ्याम्’ — ‘on both sides / in both ways’
उभयकृतम्done by both (parties)
उभयकृतम्:
TypeAdjective (participial)
Rootउभयकृत
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘उभाभ्यां कृतम्’ इति — उभय (both) + कृत (कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Entities Mentioned
I
insidersO
outsidersFAQs
It provides a clear decision rule for classifying cases and allocating investigative focus (staff vs external suspects vs collusion).