Sutra 34
Devanagari script
तेन मृगपशुपक्षिसंघग्राहप्रतीकारा व्याख्याताः ॥ कZ_०४.३.३४ ॥
Transliteration
tena mṛgapaśupakṣisaṃghagrāhapratīkārā vyākhyātāḥ
Translation
इसी (उपाय) से हिरण, पशु और पक्षियों के झुंड द्वारा सामूहिक पकड़/धावा के प्रतिकार भी बताए गए हैं।
Word by Word
तेनby that; thereby; with that (method)
तेन:
TypePronoun
Rootतद्
Formतृतीया-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे), सर्वनाम; करण/हेतु-अर्थे
मृगdeer; wild animal
मृग:
TypeNoun
Rootमृग
Formप्रातिपदिकम्; समासाङ्ग (पूर्वपद)
पशुbeast; cattle; domestic animal
पशु:
TypeNoun
Rootपशु
Formप्रातिपदिकम्; समासाङ्ग (मध्यपद)
पक्षिbird
पक्षि:
TypeNoun
Rootपक्षिन्
Formप्रातिपदिकम्; समासाङ्ग (मध्यपद)
संघgroup; flock; herd; pack
संघ:
TypeNoun
Rootसंघ
Formप्रातिपदिकम्; समासाङ्ग (मध्यपद)
ग्राहseizing; catching; capture
ग्राह:
TypeNoun (action/agent noun)
Rootग्रह्
Formप्रातिपदिकम् (घञ्/आ-प्रत्ययान्त-भाव/कर्तृवाचक-निर्माण); समासाङ्ग
प्रतीकाराःcountermeasures; remedies; protective actions
प्रतीकाराः:
TypeNoun
Rootप्रति√कृ (प्रतीकार)
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘प्रतीकार’ = उपाय/प्रतिविधान
व्याख्याताःhave been explained; have been set forth
व्याख्याताः:
TypeVerb (past passive participle)
Rootवि-आ-√ख्या
Formकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः), कर्मणि; प्रथमा-बहुवचनम् पुंलिङ्गः; ‘have been explained’
Entities Mentioned
M
mṛga (deer/game)P
paśu (livestock)P
pakṣi (birds)S
saṃgha (flock/group)FAQs
The risk is not isolated animals but group behavior (flocks/herds) causing sudden, large-scale damage—requiring coordinated, scalable response.