Sutra 1
Devanagari script
दैवान्यष्टौ महाभयानि अग्निरुदकं व्याधिर्दुर्भिक्षं मूषिका व्यालाः सर्पा रक्षांसीति ॥ कZ_०४.३.०१ ॥
Transliteration
daivāny aṣṭau mahābhayāni agnir udakaṃ vyādhir durbhikṣaṃ mūṣikā vyālāḥ sarpā rakṣāṃsīti
Translation
दैवजन्य आठ महाभय हैं—अग्नि, जल (बाढ़), व्याधि, दुर्भिक्ष, मूषक, व्याल (वन्य पशु), सर्प और रक्षांसि (हिंसक/शत्रु तत्व)।
Word by Word
दैवानीdivine / providential
दैवानी:
TypeNoun
Rootदैव
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (विशेषण-रूपेण)
अष्टौeight
अष्टौ:
TypeNumeral
Rootअष्टन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (संख्यावाचक)
महाभयानिgreat dangers / major calamities
महाभयानि:
TypeNoun
Rootमहाभय
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; समासः महत् + भय (कर्मधारय)
अग्निःfire
अग्निः:
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
उदकम्water (flood)
उदकम्:
TypeNoun
Rootउदक
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (अत्र सूचीकरणे प्रथमा)
व्याधिःdisease
व्याधिः:
TypeNoun
Rootव्याधि
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
दुर्भिक्षम्famine
दुर्भिक्षम्:
TypeNoun
Rootदुर्भिक्ष
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (अत्र सूचीकरणे प्रथमा)
मूषिकाःrats
मूषिकाः:
TypeNoun
Rootमूषिक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
व्यालाःwild beasts / predators
व्यालाः:
TypeNoun
Rootव्याल
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
सर्पाःsnakes
सर्पाः:
TypeNoun
Rootसर्प
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
रक्षांसिdemons / harmful beings (hostile elements)
रक्षांसि:
TypeNoun
Rootरक्षस्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
इतिthus / namely
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपात (उद्धरण/सूची-समाप्त्यर्थक)
Entities Mentioned
A
agni (fire)U
udaka (flood)V
vyādhi (disease)D
durbhikṣa (famine)M
mūṣikā (rats)V
vyāla (wild beasts)S
sarpa (snakes)R
rakṣāṃsi (hostile elements)FAQs
It frames protection from systemic risks as a core legitimacy function of the state, guiding administrative preparedness across hazards.