Sutra 14
Devanagari script
तेषामाक्रोशे जिह्वाच्छेदः अङ्गाभिरदने तदङ्गान्मोच्यः ॥ कZ_०४.११.१४ ॥
Transliteration
teṣām ākrośe jihvācchedaḥ aṅgābhiradane tad-aṅgān mocyaḥ
Translation
उनका अपमान/गाली देने पर जीभ काटी जाए; उनके अंग काटकर/काटने पर अपराधी के वही अंग काटे जाएँ।
Word by Word
तेषाम्of them / in their case
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.), सर्वनाम-प्रातिपदिकम्; सम्बन्धे
आक्रोशेin the case of verbal abuse/insult
आक्रोशे:
TypeNoun
Rootआक्रोश
Formसप्तमी-एकवचनम् (loc. sg.), पुंलिङ्गः; विषय/प्रसङ्गे
जिह्वा-च्छेदःcutting off the tongue (as punishment)
जिह्वा-च्छेदः:
TypeNoun (action/result noun)
Rootच्छिद्
Formप्रथमा-एकवचनम् (nom. sg.), पुंलिङ्गः; दण्ड-निर्देशः (penalty)
अङ्ग-अभिरदनेin the case of biting/gnawing a limb
अङ्ग-अभिरदने:
TypeNoun
Rootअभिरदन
Formसप्तमी-एकवचनम् (loc. sg.), नपुंसकलिङ्गम्; विषय/प्रसङ्गे
तद्-अङ्गात्from that limb (i.e., from the bitten limb)
तद्-अङ्गात्:
TypePronoun + Noun (ablative phrase)
Rootतद् + अङ्ग
Formपञ्चमी-एकवचनम् (abl. sg.); ‘तद्’ सर्वनाम-विशेषणपूर्वपद, ‘अङ्ग’ नपुंसकलिङ्गम्; अपादानार्थे
मोच्यःis to be removed/severed
मोच्यः:
TypeVerb-derived adjective (gerundive)
Rootमुच्
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्तः (gerundive: ‘to be released/removed’), प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विध्यर्थः (injunctive sense)
Entities Mentioned
P
protected kin/teacher/ascetic class (by reference)FAQs
A calibrated, retaliatory logic: the instrument of offense (speech/biting) is disabled, aiming at deterrence and symbolic retribution.