Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 18

सम्भूय वा गृहस्वामिनो यथेष्टं कारयेयुः अनिष्टं वारयेयुः ॥ कZ_०३.८.१८ ॥

sambhūya vā gṛhasvāmino yatheṣṭaṃ kārayeyuḥ aniṣṭaṃ vārayeyuḥ

या फिर गृहस्वामी मिलकर काम करें: जो उन्हें स्वीकार्य हो उसे करें और जो अनुचित हो उसे रोकें।

सम्भूयhaving assembled; jointly
सम्भूय:
TypeGerund (Absolutive)
Rootसम्-भू
Formक्त्वान्त अव्यय (ल्यप्); उपसर्ग: सम्; अर्थ: ‘समवेत्य/एकत्र भूत्वा’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
गृहस्वामिनःthe house-owners; householders
गृहस्वामिनः:
TypeNoun
Rootगृहस्वामिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; ‘गृहस्य स्वामी’
यथेष्टम्as they wish; according to their desire
यथेष्टम्:
TypeAdverb (indeclinable usage)
Rootयथा + इष्ट
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण
कारयेयुःthey should cause (it) to be done; they may arrange
कारयेयुः:
TypeVerb
Rootकृ
Formणिच् (causative) ‘कारयति’; विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष बहुवचन
अनिष्टम्what is undesirable; an unwanted (thing/act)
अनिष्टम्:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootअनिष्ट
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपद (वारयेयुः इति)
वारयेयुःthey should prevent; they may restrain
वारयेयुः:
TypeVerb
Rootवृ (वारयति)
Formणिच् (causative) ‘वारयति’ (to restrain/prevent); विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष बहुवचन
G
gṛhasvāminaḥ (property owners)

FAQs

Kauṭilya endorses subsidiarity: local stakeholders can efficiently manage minor externalities, reducing state enforcement burden while preserving order.