Sutra 8
Devanagari script
यतश्चोत्तिष्ठेत स द्व्यंशं लभेत ॥ कZ_०३.५.०८ ॥
Transliteration
yataś cottiṣṭheta sa dvyaṃśaṃ labheta
Translation
जिसके प्रयास से (सामूहिक संपत्ति) उठ खड़ी/स्थापित होती है, उसे दुगुना हिस्सा मिले।
Word by Word
यतःfrom which (cause/ground); because
यतः:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; पञ्चमी एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (यद्-शब्दः) — ‘यतः’ = ‘यस्मात् (कारणात्/हेतोः)’
चand; also
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्यय
उत्तिष्ठेतshould rise/come forward; should undertake (the action)
उत्तिष्ठेत:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधानार्थ); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; धातुः √स्था (भ्वादि), उपसर्गः उत्; अर्थः ‘उत्थानं कुर्यात्/प्रवर्तेत’
सःhe; that person
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; प्रथमा एकवचन; पुल्लिङ्ग
द्व्यंशम्two shares; a two-part portion
द्व्यंशम्:
TypeNoun
Rootद्वि + अंश
Formसमासः ‘द्वौ अंशौ यस्य/द्वि-अंशः’ (द्विगु-तत्पुरुष); द्व्यंश (पुं/नपुं) — द्वितीया एकवचन (कर्मपद)
लभेतshould obtain; should receive
लभेत:
TypeVerb
Rootलभ्
Formविधिलिङ् (संभावना/विधान); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष एकवचन; धातुः √लभ् (भ्वादि)
Entities Mentioned
P
principal contributor (implicit)FAQs
It aligns private effort with family wealth creation, discouraging free-riding and encouraging productive stewardship.