Sutra 13
Devanagari script
अपितृका बहवोऽपि च भ्रातरो भ्रातृपुत्राश्च पितुरेकमंशं हरेयुः ॥ कZ_०३.५.१३ ॥
Transliteration
apitṛkā bahavo 'pi ca bhrātaro bhrātṛputrāś ca pitur ekam aṃśaṃ hareyuḥ
Translation
पिता के बिना (उत्तराधिकारियों) की संख्या बहुत होने पर भी, भाई और भाइयों के पुत्र मिलकर पिता का केवल एक ही अंश (सामूहिक रूप से) लें।
Word by Word
अपितृकाःfatherless (persons)
अपितृकाः:
TypeNoun (adjectival)
Rootपितृ
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुल्लिङ्गः; नञ्-तत्पुरुष (a-pitṛka) ‘having no father’
बहवःmany
बहवः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootबहु
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुल्लिङ्गः
अपिeven/also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपातः; ‘even/also’
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुल्लिङ्गः
भ्रातृपुत्राःbrothers’ sons (nephews)
भ्रातृपुत्राः:
TypeNoun
Rootभ्रातृ + पुत्र
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुल्लिङ्गः; ‘brother’s sons’
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
पितुःof the father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः
एकम्one (single)
एकम्:
TypeAdjective
Rootएक
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘one/single’ (qualifying अंशम्)
अंशम्share/portion
अंशम्:
TypeNoun
Rootअंश
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः
हरेयुःshould take (inherit)
हरेयुः:
TypeVerb
Rootहृ
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; ‘should take/should carry off’
Entities Mentioned
B
brothersN
nephews (brothers’ sons)F
father’s share (pituḥ aṃśa)FAQs
It prevents excessive subdivision, keeps estates economically viable, and simplifies adjudication by treating a collateral group as a single successor-unit.