Sutra 34
Devanagari script
सनानामादशाहोरात्राच्छेषभृताः कर्म कुर्युः अन्ये वा स्वप्रत्ययाः ॥ कZ_०३.१४.३४ ॥
Transliteration
sanānāmādaśāhorātrāccheṣabhṛtāḥ karma kuryuḥ anye vā svapratyayāḥ
Translation
दसवें दिन के बाद शेष-भार उठाने वाले (शेषभृत) काम करें; या फिर अपने ही प्रमाण/योग्यता के आधार पर स्वीकार्य अन्य लोग भी करें।
Word by Word
सनानाम्of the old/long-standing (persons/servants)
सनानाम्:
TypeNoun
Rootसना
Formषष्ठी-बहुवचनम् (सम्बन्ध/अधिकारः)
आup to, until
आ:
TypeParticle
Rootआ
Formउपसर्ग/अव्ययम्; ‘up to, until’ (सीमावाचक)
दशाहोरात्रात्from (the limit of) ten day-and-nights; for up to ten days
दशाहोरात्रात्:
TypeNoun
Rootदशाहोरात्र
Formपञ्चमी-एकवचनम् (अपादान/सीमावाचक)
छेषभृताःthose who live on leftovers/are maintained (dependents)
छेषभृताः:
TypeNoun (agent noun)
Rootछेषभृत्
Formप्रथमा-बहुवचनम्; पुंलिङ्गः; कर्तरि (भृत्-प्रत्ययान्त)
कर्मwork; duty; task
कर्म:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formद्वितीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गः; कर्मपदम्
कुर्युःshould do; should perform
कुर्युः:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
अन्येothers
अन्ये:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
Formप्रथमा-बहुवचनम्; पुंलिङ्गः; कर्तरि
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक (or)
स्वप्रत्ययाःthose having their own credibility/assurance; trusted persons
स्वप्रत्ययाः:
TypeNoun/Adjective
Rootस्वप्रत्यय
Formप्रथमा-बहुवचनम्; पुंलिङ्गः; कर्तरि
Entities Mentioned
C
cheṣa-bhṛt (completer of remainder)Q
qualified substitutes (svapratyaya)FAQs
To ensure continuity and completion of contracted obligations while limiting substitution to qualified persons.