Sutra 21
Devanagari script
न चानिवेद्य भर्तुः संघः कंचित्परिहरेदुपनयेद्वा ॥ कZ_०३.१४.१५ ॥
Transliteration
na cānivedya bhartuḥ saṃghaḥ kaṃcit parihared upanayed vā
Translation
और स्वामी/नियोक्ता को बिना बताए संघ न तो किसी (कामगार) को हटाए और न ही किसी को (दूसरा) भेजे/नियुक्त करे।
Word by Word
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अनिवेद्यwithout informing (without reporting/obtaining leave)
अनिवेद्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootनि√विद् (वेदयति)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम्; उपसर्गः: आ-निः (अनिवेद्य = न निवेद्य/अनिवेद्य) ; अर्थः: ‘निवेदनं अकृत्वा’
भर्तुःof the master (lord/employer)
भर्तुः:
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formषष्ठी-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्
संघःa group/association (collective)
संघः:
TypeNoun
Rootसंघ
Formप्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्
कंचित्anyone (any person)
कंचित्:
TypePronoun (indefinite)
Rootकिम्
Formद्वितीया-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; अनिश्चितार्थे ‘चित्’-प्रत्ययः
परिहरेत्should avoid/shun
परिहरेत्:
TypeVerb
Rootपरि√हृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; लोट्/विध्यर्थे ‘should avoid/should shun’
उपनयेत्should bring/introduce (to someone’s presence)
उपनयेत्:
TypeVerb
Rootउप√नी
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
Entities Mentioned
G
guild/collective (saṃgha)E
employer/master (bhartṛ)W
workerFAQs
It reduces coordination failure and fraud by preventing unilateral swapping/withdrawal of labour that could disrupt delivery or conceal non-performance.