Sutra 24

Devanagari script

गृह्या चेत्कुटुम्बार्थचिन्तनी माता भ्राता भगिनी चास्या अदासाः स्युः ॥ कZ_०३.१३.२४ ॥

Transliteration

gṛhyā cet kuṭumbārthacintanī mātā bhrātā bhaginī cāsyā adāsāḥ syuḥ

Translation

यदि उसे गृहिणी रूप में घर में ग्रहण किया जाए और वह कुटुम्ब-हित का प्रबन्ध करे, तो उसकी माता, भाई और बहन भी अदास (मुक्त) होंगे।

Word by Word

• गृह्या: the housewife / wife
• Type: Noun/Adjective
• Root: गृह्य
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गम्; विशेषण/संज्ञा (स्त्री)

• चेत्: if
• Type: Particle
• Root: चेत्
• Form: अव्ययम्; शर्तार्थक-निपातः

• कुटुम्बार्थचिन्तनी: one who is mindful of the family’s welfare/needs
• Type: Noun/Adjective
• Root: चिन्त्
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गम्; कुटुम्बार्थस्य चिन्तनी = कुटुम्बार्थचिन्तनी (समासान्त-ई/नी-प्रत्यययुक्ता)

• माता: the mother
• Type: Noun
• Root: मातृ
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गम्

• भ्राता: the brother
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गम्

• भगिनी: the sister
• Type: Noun
• Root: भगिनी
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

• अस्या: of her
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: षष्ठी-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गम् (इदम्-शब्दः)

• अदासाः: not slaves / free (persons)
• Type: Noun
• Root: दास
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्, पुल्लिङ्गम्; नञ्-पूर्वकः (अ-दास)

• स्युः: should be / may be
• Type: Verb
• Root: अस्
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्

Entities Mentioned

• dāsī (woman)
• mother
• brother
• sister
• household/master (implicit)

More Details

FAQs

What is the governance effect of freeing the woman’s close kin?

It reduces incentives for clandestine dependence and creates a stable, legally recognized household unit with fewer status disputes.

Why condition it on ‘kuṭumbārthacintanī’?

It ties emancipation to functional integration and responsibility within the household economy, not merely cohabitation.