Sutra 26
Devanagari script
अस्मप्रतिपत्तौ तु साक्षिणः प्रमाणं प्रात्ययिकाः शुचयोऽनुमता वा त्रयोऽवरार्ध्याः ॥ कZ_०३.११.२६ ॥
Transliteration
asmapratipattau tu sākṣiṇaḥ pramāṇaṃ prātyayikāḥ śucayo'numatā vā trayo'varārdhyāḥ
Translation
परस्पर स्वीकृति न होने पर साक्षी प्रमाण हैं—वे विश्वसनीय और शुद्ध (विश्वसनीय/निष्कलंक) हों, या अन्यथा स्वीकार्य हों; न्यूनतम तीन (साधारण वर्ग के) आवश्यक हैं।
Word by Word
अस्मप्रतिपत्तौin the determination/ascertainment of this (matter)
अस्मप्रतिपत्तौ:
TypeNoun
Rootप्रतिपद्
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; समासः—अस्म(अस्मद्-षष्ठी) + प्रतिपत्ति (सप्तमी)
तुbut; however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपात (विरोध/विशेषार्थक)
साक्षिणःwitnesses
साक्षिणः:
TypeNoun
Rootसाक्षिन्
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा (वाक्ये कर्तृ/प्रमाण-रूपे)
प्रमाणम्(are) the proof/evidence
प्रमाणम्:
TypeNoun
Rootप्रमाण
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; अत्र विधेय-रूपे प्रथमा
प्रात्ययिकाःcredible; trustworthy
प्रात्ययिकाः:
TypeAdjective
Rootप्रात्ययिक
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; विशेषणं ‘साक्षिणः’
शुचयःpure; of clean conduct
शुचयः:
TypeAdjective
Rootशुचि
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; विशेषणं ‘साक्षिणः’
अनुमताःapproved; accepted
अनुमताः:
TypeParticiple
Rootअनु√मन् (मन्यते)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; विशेषणं ‘साक्षिणः’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपात (विकल्पार्थक)
त्रयःthree
त्रयः:
TypeNumeral
Rootत्रि
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; संख्या-विशेषणं ‘साक्षिणः’
अवरार्ध्याःof lower assessed worth/standing
अवरार्ध्याः:
TypeAdjective
Rootअवरार्ध्य
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; विशेषणं ‘साक्षिणः’; ‘अवर’ (न्यून/अधम) + ‘अर्ध्य’ (मूल्य/मान-योग्य)
Entities Mentioned
W
witnesses (sākṣin)FAQs
It raises the evidentiary threshold—credible witnesses and a minimum number—reducing false claims where parties do not admit liability.