Sutra 24
Devanagari script
पतिस्तु ग्राह्यः स्त्रीकृतमृणमप्रतिविधाय प्रोषित इति ॥ कZ_०३.११.२४ ॥
Transliteration
patis tu grāhyaḥ strīkṛtam ṛṇam apratividhāya proṣita iti
Translation
परंतु यदि पति बिना व्यवस्था किए बाहर चला गया हो, तो पत्नी द्वारा किए गए ऋण के लिए पति उत्तरदायी/ग्रहणीय है।
Word by Word
पतिḥthe husband
पतिḥ:
TypeNoun
Rootपत्/पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
तुbut / however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपात (अवधारण/विरोध/विशेषणार्थ)
ग्राह्यःis to be held liable / is to be proceeded against
ग्राह्यः:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootग्रह्
Formकृदन्त (तव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थकः ‘to be taken/held’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
स्त्रीकृतम्made/contracted by the wife
स्त्रीकृतम्:
TypeParticiple (past passive)
Rootकृ
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘मृणम्’ इत्यस्य विशेषणम्
मृणम्debt
मृणम्:
TypeNoun
Rootमृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
अप्रतिविधायwithout making restitution/settlement (without discharging it)
अप्रतिविधाय:
TypeGerund (absolutive)
Rootवि-धा (प्रतिविधा)
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; नञ्-पूर्वकः: अ-प्रतिविधाय = प्रतिविधाय (प्रतिविधानं कृत्वा) न कृत्वा; कारण/पूर्वक्रिया-भाव
प्रोषितःbeing away / absent
प्रोषितः:
TypeParticiple (past passive)
Rootप्र-उष् (प्रोषित)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘पतिḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-सूचक
Entities Mentioned
H
husbandW
wifeC
creditor (implied)FAQs
Leaving the household without arranging adequate provision/security, thereby forcing the wife to incur debt for upkeep or necessary transactions.