Sutra 25
Devanagari script
प्रत्यन्तेषु तराः शुल्कमातिवाहिकं वर्तनीं च गृह्णीयुः निर्गच्छतश्चामुद्रद्रव्यस्य भाण्डं हरेयुः अतिभारेणावेलायामतिर्थे तरतश्च ॥ कZ_०२.२८.२५ ॥
Transliteration
pratyanteṣu tarāḥ śulkam ātivāhikaṃ vartanīṃ ca gṛhṇīyuḥ nirgacchataś cāmudradravyasya bhāṇḍaṃ hareyuḥ atibhāreṇa avelāyām atīrthe tarataś ca
Translation
सीमांत क्षेत्रों में तरवाले/अधिकारी पार-शुल्क, सीमा-शुल्क, ढुलाई-शुल्क और मार्ग-कर लें; और जो बिना मुहर/प्रमाणित माल लेकर निकलता हो, तथा जो अधिक भार के साथ, अनुचित समय पर या अनधिकृत घाट से पार करे, उसका माल जब्त करें।
Word by Word
प्रत्यन्तेषुin the frontier regions
प्रत्यन्तेषु:
TypeNoun
Rootप्रत्यन्त
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-बहुवचन; (प्रत्यन्त = सीमावर्ती प्रदेश/सीमान्त)
तराःferry-men
तराः:
TypeNoun
Rootतार
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; (तार = तर्ता/नाविकः, ferry-man)
शुल्कम्toll, duty
शुल्कम्:
TypeNoun
Rootशुल्क
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
आतिवाहिकम्transit/transport duty
आतिवाहिकम्:
TypeAdjective (used as Noun)
Rootआतिवाहिक
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (शुल्कम् इति विशेषणम्)
वर्तनीम्route/road toll
वर्तनीम्:
TypeNoun
Rootवर्तनी
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
गृह्णीयुःshould collect
गृह्णीयुः:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन; (गृह्णीयुः = they should take/collect)
निर्गच्छतःof (goods) going out
निर्गच्छतः:
TypeParticiple
Rootनिर्गम्
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; षष्ठी-एकवचन; पुं/नपुं (सन्दर्भे: द्रव्यस्य)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अमुद्र-द्रव्यस्यof unsealed/unstamped goods
अमुद्र-द्रव्यस्य:
TypeNoun
Rootअमुद्रद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन; (अ-मुद्र = अमुद्रित/अमुद्राङ्कित; द्रव्य = वस्तु)
भाण्डम्the package/consignment
भाण्डम्:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
हरेयुःshould seize (confiscate)
हरेयुः:
TypeVerb
Rootहृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
अतिभारेणdue to excessive load
अतिभारेण:
TypeNoun
Rootअतिभार
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; (करण/हेतु)
अवेलायाम्at an improper time
अवेलायाम्:
TypeNoun
Rootअवेला
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन
अतिर्थेat a non-ford / unauthorized crossing
अतिर्थे:
TypeNoun
Rootअतिर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; (अ-तीर्थ = अतीर्थ, non-ford/unauthorized crossing place)
तरतःof (one) crossing
तरतः:
TypeParticiple
Rootतॄ
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; षष्ठी-एकवचन; पुं/नपुं (सन्दर्भे: द्रव्यस्य/भाण्डस्य)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
Entities Mentioned
P
pratyanta (frontier)T
tarāḥ (ferry officials)FAQs
Property lacking the state’s seal/attestation—i.e., unverified goods treated as suspect for smuggling or tax evasion.
To keep movement observable, reduce accidents, and prevent illicit transit through unofficial routes.