Sutra 80
Devanagari script
तेषामेकेनोपायेन सिद्धिरेकसिद्धिः द्वाभ्यां द्विसिद्धिः त्रिभिस्त्रिसिद्धिः चतुर्भिश्चतुःसिद्धिरिति ॥ कZ_०९.७.८० ॥
Transliteration
teṣām ekenopāyena siddhir ekasiddhiḥ dvābhyāṃ dvisiddhiḥ tribhis trisiddhiḥ caturbhiś catuḥsiddhir iti
Translation
इनमें एक उपाय से सिद्धि ‘एक-सिद्धि’, दो उपायों से ‘द्वि-सिद्धि’, तीन से ‘त्रि-सिद्धि’ और चार से ‘चतुः-सिद्धि’ कहलाती है।
Word by Word
तेषाम्of those (means/measures)
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Gen. pl.), सर्वनाम
एकेनby one
एकेन:
TypeNumeral/Adjective
Rootएक
Formतृतीया-एकवचनम् (Instr. sg.), संख्यावाचक-विशेषण
उपायेनby a means/expedient
उपायेन:
TypeNoun
Rootउपाय
Formतृतीया-एकवचनम् (Instr. sg.), पुंलिङ्ग
सिद्धिःsuccess/accomplishment
सिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), स्त्रीलिङ्ग
एकसिद्धिःsingle success (success by one means)
एकसिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), स्त्रीलिङ्ग; समासः: एक + सिद्धिः
द्वाभ्याम्by two
द्वाभ्याम्:
TypeNumeral/Adjective
Rootद्वि
Formतृतीया- द्विवचनम् (Instr. du.) / पञ्चमी- द्विवचनम्; अत्र तृतीया (करण)
द्विसिद्धिःdouble success (success by two means)
द्विसिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), स्त्रीलिङ्ग; समासः: द्वि + सिद्धिः
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
TypeNumeral/Adjective
Rootत्रि
Formतृतीया-बहुवचनम् (Instr. pl.) (त्रयाणाम् करणत्वे)
त्रिसिद्धिःtriple success (success by three means)
त्रिसिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), स्त्रीलिङ्ग; समासः: त्रि + सिद्धिः
चतुर्भिःby four
चतुर्भिः:
TypeNumeral/Adjective
Rootचतुर्
Formतृतीया-बहुवचनम् (Instr. pl.)
चतुःसिद्धिःfourfold success (success by four means)
चतुःसिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), स्त्रीलिङ्ग; समासः: चतुः + सिद्धिः (चतुर्-शब्दस्य समासे रूपम् चतुः-)
इतिthus/so
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपात/अव्यय; उद्धरण-समाप्त्यर्थक
FAQs
Layered instruments: combining administrative, fiscal, coercive, and diplomatic tools increases probability of compliance and reduces single-point failure.