Sutra 13
Devanagari script
दूष्यमन्त्रिणामनादराल् लाभो लभ्यमानः कोपको भवति सिद्धार्थोऽयमस्मान्विनाशयिष्यति इति ॥ कZ_०९.४.१३ ॥
Transliteration
dūṣya-mantriṇām anādarāl lābho labhyamānaḥ kopako bhavati siddhārtho'yam asmān vināśayiṣyati iti
Translation
दूष्य (स्वार्थी/भ्रष्ट) मंत्रियों की उपेक्षा से, प्राप्त हुआ लाभ भी क्रोध-कारक बनता है—(वे सोचते हैं) ‘यह सफल व्यक्ति हमें नष्ट कर देगा।’
Word by Word
दूष्यcorrupt / tainted
दूष्य:
TypeAdjective
Rootदूष्य (दुष्-य)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-बहुवचनम् (मन्त्रिणाम् इत्यस्य विशेषणम्)
मन्त्रिणाम्of the ministers/counsellors
मन्त्रिणाम्:
TypeNoun
Rootमन्त्रिन्
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-बहुवचनम्
अनादरात्from disrespect / due to neglect
अनादरात्:
TypeNoun
Rootअनादर
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (हेतौ/कारणे)
लाभःgain / profit
लाभः:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (कर्तृ/विषयः)
लभ्यमानःbeing obtained / while being acquired
लभ्यमानः:
TypeVerb (participle)
Rootलभ्
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्तः (शानच्), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘लाभः’ इत्यस्य विशेषणम्
कोपकःanger-causing / provoking wrath
कोपकः:
TypeAdjective/Noun
Rootकोपक
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘भवति’ इत्यस्य पूरक-प्रत्ययार्थः (predicate nominative)
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
सिद्धार्थःone who has achieved his aim / successful
सिद्धार्थः:
TypeNoun/Adjective
Rootसिद्धार्थ
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘अयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अयम्this (man/person)
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
अस्मान्us
अस्मान्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formत्रिलिङ्गे द्वितीया-बहुवचनम्
विनाशयिष्यतिwill destroy / will ruin
विनाशयिष्यति:
TypeVerb
Rootवि-नश् (णिच्)
Formलृट् (भविष्यत्कालः), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
इतिthus (thinking/saying)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formनिपातः; वाक्यसमाप्तौ उद्धरणचिह्नार्थः
Entities Mentioned
D
dūṣya-mantrin (corruptible ministers)S
siddhārtha (successful achiever/agent)FAQs
They fear a competent, successful actor will expose their misconduct or reduce their influence, prompting obstruction or retaliation.