Sutra 12
Devanagari script
मन्त्रपुरोहितसेनापतियुवराजानामन्यतमकोपोऽभ्यन्तरकोपः ॥ कZ_०९.३.१२ ॥
Transliteration
mantra-purohita-senāpati-yuvarājānām anyatama-kopo ’bhyantara-kopaḥ
Translation
मंत्री/परामर्शदाता, पुरोहित, सेनापति या युवराज—इनमें से किसी एक का वैर ही आंतरिक वैर है।
Word by Word
मन्त्रministerial counsel; state policy/advice
मन्त्र:
TypeNoun
Rootमन्त्र
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
पुरोहितroyal chaplain; chief priest
पुरोहित:
TypeNoun
Rootपुरोहित
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
सेनापतिarmy commander; general
सेनापति:
TypeNoun
Rootसेनापति
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
युवराजcrown prince; heir-apparent
युवराज:
TypeNoun
Rootयुवराज
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
आनाम्of (them)
आनाम्:
TypeSuffix
Root(षष्ठी-बहुवचन-प्रत्यय)
Formषष्ठी बहुवचन; ‘मन्त्र-पुरोहित-सेनापति-युवराज’ इत्यस्य समाहार-द्वन्द्वस्य षष्ठी-बहुवचन-रूपम्
अन्यतमof any one (of them)
अन्यतम:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; ‘—आनाम्’ इत्यस्य सम्बन्धे (any one of them)
कोपःanger; displeasure
कोपः:
TypeNoun
Rootकुप्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अभ्यन्तरinternal; within the state
अभ्यन्तर:
TypeAdjective
Rootअभ्यन्तर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘कोपः’ इत्यस्य विशेषणम्
कोपःinternal anger/disaffection
कोपः:
TypeNoun
Rootकुप्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘अभ्यन्तर-कोपः’ इति समासपदम्
Entities Mentioned
M
ministers/counsellors (mantrin)P
purohitaS
senāpatiY
yuvarājaFAQs
Because defection or resentment at the apex (policy, ritual legitimacy, armed force, succession) can rapidly translate into a coup or paralysis of the state.