Sutra 23
Devanagari script
शक्त्युदये यातव्यमनैकान्न्तिकत्वाद्व्यसनानामिति कौटिल्यः ॥ कZ_०९.१.४३ ॥
Transliteration
śaktyudaye yātavyam anaikāntikatvād vyasanānām iti kauṭilyaḥ
Translation
कौटिल्य कहते हैं—‘अपनी शक्ति के उदय (वृद्धि) के समय प्रस्थान करना चाहिए; क्योंकि व्यसन अनैकान्तिक (निश्चित परिणाम देने वाले नहीं) होते हैं।’
Word by Word
शक्त्युदयेwhen (one’s) power/capability has arisen (i.e., at the rise of strength)
शक्त्युदये:
TypeNoun
Rootशक्ति; उदय
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, सप्तमी (अधिकरण) — ‘शक्तेः उदये’
यातव्यम्one should go / one should set out (march)
यातव्यम्:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थ)
Formकृदन्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; विधेय/कर्तव्यता — ‘should be gone/should march’
अनैकान्तिकत्वात्because of uncertainty / non-definiteness
अनैकान्तिकत्वात्:
TypeNoun
Rootअनैकान्तिकत्व
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, पञ्चमी (हेतु/अपादान) — ‘because of non-definiteness/uncertainty’
व्यसनानाम्of misfortunes / calamities
व्यसनानाम्:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्गे बहुवचनम्, षष्ठी (सम्बन्ध) — ‘of calamities/misfortunes’
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपात; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न
कौटिल्यःKauṭilya (says)
कौटिल्यः:
TypeNoun
Rootकौटिल्य
Formपुंलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा — वक्ता/आचार्य-निर्देश
Entities Mentioned
K
KauṭilyaŚ
śaktiV
vyasanaFAQs
He prioritizes internal readiness and power-growth over merely waiting for the enemy’s distress, since distress can be temporary, deceptive, or strategically irrelevant.