Shloka 1
अविद्याबीज-निरूपणं, योगस्वरूप-उपदेशः, मूर्तहरिधारणा-समाधि, जनकवंशीय-राजर्षिसंवादः
न प्रार्थितं त्वया कस्मान् मम राज्यम् अकण्टकम् राज्यलाभाद् विना नान्यत् क्षत्रियाणाम् अतिप्रियम्
na prārthitaṃ tvayā kasmān mama rājyam akaṇṭakam rājyalābhād vinā nānyat kṣatriyāṇām atipriyam
તમે મારી પાસે મારું રાજ્ય—કાંટાવિહિન, નિર્વિઘ્ન—શા માટે ન માગ્યું? કારણ કે ક્ષત્રિયોને રાજ્યલાભ જેટલું અત્યંત પ્રિય બીજું કશું નથી।
A king (royal speaker within the dynasty narrative; exact identification depends on the surrounding verses of Adhyaya 7)
FAQs
In this verse it denotes sovereignty free from internal and external “thorns” (rivals, rebellion, obstacles), highlighting the classical royal ideal of stable, uncontested rule.
The speaker states that for kṣatriyas nothing is dearer than attaining kingship, presenting sovereignty as the defining aspiration and duty-bound focus of the warrior-ruler class.
Within the Vishnu Purana’s royal histories, worldly sovereignty is implicitly subordinate to cosmic order upheld by Vishnu; kingship is meaningful insofar as it aligns with dharma under Vishnu’s supreme governance.