Vamana Purana — Kurukshetra & Prithudaka Tirtha, Shloka 20
Kurukshetra, Pṛthūdaka Tīrtha, and the Marriage of Saṃvaraṇa with Tapatī
Devanagari script
तस्माद् गच्छत पुण्यं तत् कुरुक्षेत्रं महाफलम् तत्र पृथूदके तीर्थे पूज्यन्तां पितरो ऽव्ययः
Transliteration
tasmād gacchata puṇyaṃ tat kurukṣetraṃ mahāphalam tatra pṛthūdake tīrthe pūjyantāṃ pitaro 'vyayaḥ
Translation
અતએવ મહાફળ આપનાર તે પુણ્ય કુરુક્ષેત્રે જાઓ. ત્યાં પૃથૂદક નામના તીર્થમાં અક્ષય ફળદાયક પિતૃઓની પૂજા થાઓ।
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसक; पञ्चमी (Ablative); एकवचन
गच्छतgo
गच्छत:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
पुण्यम्holy/meritorious
पुण्यम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण कुरुक्षेत्रम् इति
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; निर्देश (that)
कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; समासः—कुरूणां क्षेत्रम् (field of the Kurus)
महाफलम्of great result
महाफलम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; समासः—महत् फलम् (great-fruited) विशेषण कुरुक्षेत्रम् इति
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
पृथूदकेat Pṛthūdaka
पृथूदके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपृथूदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; समासः—पृथु उदकं यस्मिन् (broad waters) / नामधेय (name of a tīrtha)
तीर्थेat the sacred ford
तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
पूज्यन्ताम्let (them) be worshipped
पूज्यन्ताम्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलोट् (Imperative); प्रथमपुरुष (3rd person); बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive); आदेशार्थ (let them be worshipped)
पितरःthe Pitṛs
पितरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
अव्ययाःimperishable
अव्ययाः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; विशेषण पितरः इति (imperishable)
Speakers
Narrative voice within Pulastya’s account (context suggests instruction directed to the Devas or seekers)
Primary Deities
Pitṛs (ancestral divinities)
Key ThemesSacred GeographyPitṛ-yajña / Ancestor ritesTīrtha-māhātmyaMerit (puṇya) and its inexhaustibility
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }