Vamana Purana — Akhanda Ekadashi Vrata, Shloka 64
Akhaṇḍa-Ekādaśī Vrata and the Vaiṣṇava Protective Hymn; Prelude to the Kātyāyanī–Mahiṣāsura Narrative
तेनापि दैत्यस्तीक्ष्णाभ्यां शृङ्गाभ्यां हृदि ताडितः निर्भिन्नहृदयो भूमौ निपपात ममार च / 18.63 मृते भर्तरि सा श्यामा यक्षाणां शरणं गता रक्षिता गुह्यकैः साध्वी निवार्य महिषं ततः
tenāpi daityastīkṣṇābhyāṃ śṛṅgābhyāṃ hṛdi tāḍitaḥ nirbhinnahṛdayo bhūmau nipapāta mamāra ca / 18.63 mṛte bhartari sā śyāmā yakṣāṇāṃ śaraṇaṃ gatā rakṣitā guhyakaiḥ sādhvī nivārya mahiṣaṃ tataḥ
તે મહિષે પોતાના બે તીક્ષ્ણ શિંગોથી દૈત્યના હૃદય પર પ્રહાર કર્યો; હૃદય ભેદાઈ તે જમીન પર પડી મરી ગયો। પતિ મરી ગયા પછી શ્યામા યક્ષોની શરણ ગઈ; સાધ્વીને ગુહ્યકોએ રક્ષા કરી અને પછી મહિષને રોક્યો।
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Adharma rebounds upon the aggressor: the one who initiates violence meets a swift end, while the sādhvī is safeguarded—suggesting that moral integrity attracts protection (human or superhuman).
Carita (exemplary narrative) with didactic intent; it is not primarily sarga/pratisarga but a moralizing episode embedded in the larger Purāṇic frame.
The horns piercing the heart symbolize dharma’s ‘sharp’ corrective force. The Yakṣa/Guhyaka refuge motif encodes the idea of cosmic guardianship: liminal beings (Yakṣas) uphold order by protecting virtue and restraining uncontrolled animal/violent impulses.