Shloka 13
Dietary Rules & Purification — Dietary Rules, Purification (Śauca), and the Duties of the Householder and Forest-Dweller
Devanagari script
औदुम्बराणां चाम्लेन क्षारेण त्रपुसीसयोः भस्माम्बिभिश्च कांस्यानां शुद्धिः प्लावोद्रवस्य च
Transliteration
audumbarāṇāṃ cāmlena kṣāreṇa trapusīsayoḥ bhasmāmbibhiśca kāṃsyānāṃ śuddhiḥ plāvodravasya ca
Translation
ઔદુમ્બર (ગૂલર) લાકડાની વસ્તુઓ ખાટા દ્રવ્યથી શુદ્ધ થાય છે; ટિન (ત્રપુ) અને સીસું ક્ષારથી શુદ્ધ થાય છે; કાંસ્ય પાત્રો ભસ્મ અને પાણીથી શુદ્ધ થાય છે; તેમજ ધોઈ/ભીંજવીને શુદ્ધ થતી અને વહીને બહાર નીકળી ગયેલી/છલકાયેલી વસ્તુઓ માટે પણ શુદ્ધિ વિધાન કહેવાયું છે.
Word by Word
औदुम्बराणाम्of (vessels/objects) made of udumbara wood
औदुम्बराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऔदुम्बर (प्रातिपदिक; उदुम्बर-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अम्लेनwith sour liquid / acid
अम्लेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअम्ल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3 विभक्ति), एकवचन
क्षारेणwith alkali
क्षारेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootक्षार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3 विभक्ति), एकवचन
त्रपु-सीसयोःof tin and lead
त्रपु-सीसयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्रपु (प्रातिपदिक) + सीस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), द्विवचन; द्वन्द्वः (त्रपु च सीसं च)
भस्म-अम्बिभिःwith ash and water
भस्म-अम्बिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभस्म (प्रातिपदिक) + अम्बु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3 विभक्ति), बहुवचन; द्वन्द्वः (भस्म च अम्बु च)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कांस्यानाम्of bronze vessels
कांस्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकांस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), बहुवचन
शुद्धिःpurification (is)
शुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन
प्लाव-उद्रवस्यof floating scum/efflorescence (a kind of impurity)
प्लाव-उद्रवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्लाव (प्रातिपदिक) + उद्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन; तत्पुरुषः (प्लावस्य उद्रवः)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
Speakers
Pulastya to Nārada (standard frame; specific attribution not explicit in the verse)
Key Themes
Vrata/RitualsDharma (Ācāra)Śauca (Purity)Material culture (vessel cleansing)
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }