Verse 14
Sita
सूर्यादिसकलभुवनप्रकाशिनी दिवा च रात्रिः कालकलानिमेषमारभ्य घटिकाष्टयामदिवसवाररात्रिभेदेन पक्षमासर्त्वयनसंवत्सरभेदेन मनुष्याणां शतायुःकल्पनया प्रकाशमाना चिरक्षिप्रव्यपदेशेन निमेषमारभ्य परार्धपर्यन्तं कालचक्रं जगच्चक्रमित्यादिप्रकारेण चक्रवत्परिवर्तमानाः सर्वस्यैतस्यैव कालस्य विभागविशेषाः प्रकाशरूपाः कालरूपा भवन्ति॥१४॥
सूर्य-आदि-सकल-भुवन-प्रकाशिनी । दिवा । च । रात्रिः । काल-कला-निमेषम्-आरभ्य । घटिका । अष्ट-याम । दिवस । वार । रात्रि-भेदेन । पक्ष । मास । ऋतु । अयन । संवत्सर-भेदेन । मनुष्याणाम् । शत-आयुः-कल्पनया । प्रकाशमाना । चिर-क्षिप्र-व्यपदेशेन । निमेषम्-आरभ्य । पर-अर्ध-पर्यन्तम् । काल-चक्रम् । जगत्-चक्रम् । इति-आदि-प्रकारेण । चक्र-वत् । परि-वर्तमानाः । सर्वस्य । एतस्य । एव । कालस्य । विभाग-विशेषाः । प्रकाश-रूपाः । काल-रूपाः । भवन्ति ।
sūryādisakalabhuvanaprakāśinī divā ca rātriḥ kālakalānimeṣam ārabhya ghaṭikāṣṭayāmadivasavārarātribhedena pakṣamāsartvayanasaṃvatsarabhedena manuṣyāṇāṃ śatāyuḥkalpanayā prakāśamānā cira-kṣipra-vyapadeśena nimeṣam ārabhya parārdhaparyantaṃ kālacakraṃ jagaccakram ityādiprakāreṇa cakravat parivartamānāḥ sarvasyaitasyaiva kālasya vibhāgaviśeṣāḥ prakāśarūpāḥ kālarūpā bhavanti ||14||
સૂર્યથી આરંભ કરીને સર્વ ભુવનોને પ્રકાશિત કરનારી તે (દેવી) દિવસ અને રાત્રિરૂપે છે; નિમેષથી શરૂ કરીને તેના ઉપવિભાગો, ઘટિકા, યામ, દિવસ, વાર અને રાત્રિના ભેદો; પક્ષ, માસ, ઋતુ, અયન અને સંવત્સરના ભેદો; તથા મનુષ્યોની શતાયુઃ જેવી પરંપરાગત કલ્પનાથી—દીર્ઘ અને ક્ષિપ્ર (લાંબું-ટૂંકું) સમયરૂપે, નિમેષથી પરાર્ધ સુધી—કાળચક્ર, જગચ્ચક્ર વગેરે રૂપે ચક્રની જેમ પરિભ્રમણ કરતી પ્રગટે છે. આ બધાં એ જ કાળના વિશેષ વિભાગો છે—પ્રકાશસ્વરૂપ અને કાળસ્વરૂપ.
She, who illumines all the worlds beginning with the sun, (appears as) day and night; beginning from the time-unit called the nimeṣa and its subdivisions, through the distinctions of ghaṭikā, yāma, day, weekday, and night; through the distinctions of fortnight, month, season, solstice, and year; and through the human convention of a hundred-year lifespan—manifesting as ‘long’ and ‘short’ (time), from a nimeṣa up to a parārdha—(she is) the wheel of time, the wheel of the world, and so forth, revolving like a wheel. All these are particular divisions of that very time, having the nature of illumination and having the nature of time.